Kamille

Tijdens de zwangerschap, bevalling of in het kraambed raad ik regelmatig kamille aan. Maar waarvoor kun je het allemaal gebruiken? Je komt kamille regelmatig tegen in mijn blogs, maar een lijstje met de verschillende indicaties bij elkaar is ook wel handig!

Wat is kamille?
Kamille is een plantje wat vaak wordt gebruikt als kruidenmiddel. Kamille heeft van zichzelf een ontspannend en kalmerend effect op de maag en de darmen. Bovendien werkt kamille remmend tegen ontstekingen en werkt het ontsmettend. Zo kun je het bij veel verschillende indicaties gebruiken. Kamille is verkrijgbaar in verschillende soorten: lippenbalsem, zalf, spray, thee, etc. (Apotheek, s.a.)

Indicaties zwangerschap

Aambeien
Aambeien zijn uitgezakte zwellichamen. Hier kun je veel klachten van hebben, zoals jeuk en pijn.
Een badje van kamille werkt kalmerend en verzacht de jeuk. Tevens kun je een gebruikt kamilletheezakje tegen de aambeien aanleggen. (Gezonder leven, s.a.; Verhelst, 2010)

Blaasontsteking

Aangezien kamillethee ontstekingsremmend en tevens kalmerend werkt, kan het ook helpen om kamillethee te drinken (1 L per dag) wanneer je last hebt van een blaasontsteking. (Groene vrouw, 2013)

Brandend maagzuur
Een heel vervelend kwaaltje tijdens je zwangerschap: brandend maagzuur. Wanneer je hier veel last van hebt kan het helpen om kamillethee te drinken. Kamillethee werkt verzachtend voor je maag. (Verhelst, 2010)

Vaginale infectie
Een vaginale infectie kan heel vervelend zijn! Een badje van kamillethee kan helpen om de ontsteking sneller te verhelpen en tevens het genitale gebied te verzachten. (Verhelst, 2010)

Slaapproblemen
Kamille werkt rustgevend en kan er voor zorgen dat je beter kunt slapen. (Groene vrouw, 2013)

Spanning
Kamillethee werkt rustgevend en zorgt ervoor dat hevige emoties wat kalmeren. Daarom kan kamillethee ook veel goed doen wanneer je last hebt van nachtmerries, stress, spanning of angst. (Verhelst, 2010; Apotheek, s.a.)

Indicaties bevalling

Spanning
Ook tijdens je bevalling kun je soms veel spanning ervaren, met daardoor mogelijk een hogere spierspanning en een ongunstiger verloop van je bevalling. Het drinken van kamillethee tijdens je bevalling kan er voor zorgen dat je kalmer bent. (Verhelst, 2010)

Indicaties kraambed

Aambeien
Ook na de bevalling kun je last krijgen van aambeien, doordat er veel druk op je rectum heeft gestaan tijdens het persen. Om de klachten te verminderen kun je een nat kamilletheezakje tegen de aambeien aanleggen of kun je een kamillebadje nemen. (Gezonder leven, s.a., Verhelst, 2010)

Darmkrampjes
Hoe normaal ook, voor kindjes zijn darmkrampen heel vervelend. Door het maken van een kamillekompres kunnen de klachten verminderen: Een katoenen washandje insmeren met kamilleolie. Dit washandje verwarmen tussen 2 kruiken. Dit washandje op de buik van je kindje leggen en daar een hydrofiele luier overheen. (Scheffers, van Mullem & Riezebos, 2014)

Luieruitslag
Kamilleolie kun je gebruiken bij luieruitslag om de huid te kalmeren en te verzachten. (Verhelst, 2010; Apotheek, s.a.)

Naweeën
Het genoemde kamillekompres bij darmkrampjes, kan ook verlichting bieden bij naweeën!

Spoelen knip/ruptuur
Door de ontstekingsremmende en verzachtende werking kun je kamille ook goed gebruiken bij het verzorgen van je ruptuur of knip. Zet hiervoor kamillethee en laat het lauw worden. Je kunt dit bijvoorbeeld in een bidon stoppen en hiermee spoelen na een toiletbezoek. (Scheffers-Bosch, van Mullem & Riezebos – van der Veen, 2014; Verhelst, 2010)

Stuwing
Hoewel stuwing een teken is van de melkproductie, is het niet altijd even prettig. Voor een kalmerend- en een ontstekingsremmend effect kan het helpen om een warme kamillekompres op je borsten te leggen. Druppel wat kamilleolie op een hydrofiel washandje en warm deze op of maak kamillethee en week een hydrofiel washandje hierin voordat je het op je borst legt. Warmte is sowieso belangrijk bij stuwing, om de melk makkelijker te laten stromen. (Eurolac, 2010)

Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend van te veel kamille. Wel zou je er allergisch voor kunnen zijn, wat kan resulteren in jeukende huiduitslag. (Apotheek, s.a.)

Conclusie
Kamille kun je dus voor heel veel indicaties gebruiken. Dit is vast nog geen compleet lijstje, dus mocht je nog een andere indicatie weten voor tijdens de zwangerschap, de bevalling of nadien, hoor ik het graag!

chamomile-829220_960_720
Bron: pixabay

Bronnen
Apotheek (s.a.)
Gevonden op het internet op 3 januari 2018 via http://www.apotheek.nl/medicijnen/kamille#belangrijk-om-te-weten-over-kamille

Eurolac (2010)
Gevonden op het internet op 3 januari 2018 via https://www.eurolac.net/hulpmiddelen-en-technieken-bij-verstopte-melkkanalen-en-borstontsteking/

Gezonder leven (s.a.)
Gevonden op het internet op 3 januari 2018 via https://gezonderleven.com/behandel-aambeien-op-natuurlijke-wijze/

Groene vrouw (2013)
Gevonden op het internet op 3 januari 2018 via https://groenevrouw.nl/wat-een-gezeik-natuurlijke-oplossingen-bij-blaasontsteking-2/

Scheffer, K., van Mullen, L., & Riezebos, P. (2014) Wat maakt Natuurlijke Kraamzorg zo anders? https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CCEQFjAAahUKEwi73fyehITJAhUDcHIKHSWlCSs&url=http%3A%2F%2Fnatuurlijkekraamzorg.eu%2Fwp-content%2Fuploads%2F2014%2F11%2Fscriptie_kim__laura_en_paulien_natuurlijke_kraamzorg_2014.pdf&usg=AFQjCNESJHaAXiQLroJ9PvPb13LVHj_qxA&sig2=Vk2a4Q6QWjSqTCPSj8p5yg

Verhelst, G. (2010). Groot handboek geneeskrachtige planten. Wevelgem: BVBA.

Advertenties

Stress tijdens de zwangerschap

Dat je beter niet kunt roken of drinken tijdens je zwangerschap, weet eigenlijk iedereen wel. Minder bekend is de invloed van stress op jezelf en op je ongeboren kindje. Toch is stress ook een van de dingen waaraan je je ongeboren kindje toch het liefst zo min mogelijk bloot stelt. Wat is stress eigenlijk precies? Hoe ontstaat het? En nog belangrijker: hoe ga je er mee om?

Wat is stress? (Fonds psychische gezondheid, 2017)
Er zijn 2 verschillende vormen van stress: gezonde stress en ongezonde stress.

Gezonde stress
Gezonde stress houdt in dat je gespannen bent voor wat komen gaat of wat er speelt. Hierdoor start je lichaam de vechten/vluchtenreactie. Je bloeddruk gaat omhoog samen met je hartslag. De belangrijke onderdelen van je lichaam die je nodig hebt bij deze vechten/vluchtenreactie worden voorzien van extra zuurstof: je hersenen, spieren en je hart. Er komt een hormoon vrij: adrenaline, dit zorgt voor allerlei acties in je lichaam, waaronder bijvoorbeeld extra brandstof voor je spieren.
Lichaamsdelen die je niet of minder nodig hebt, krijgen minder bloedtoevoer: je gezicht, je handen.. Deze gaan koud aanvoelen en worden bleek. Je ademhaling wordt sneller en je spijsvertering laat zich even voor wat het is. Je bent klaar voor wat komen gaat. Je bent er extra met je aandacht bij en kunt je beter concentreren. Wanneer de spannende gebeurtenis weer voorbij is, komt je lichaam terug tot rust (hartslag, bloeddruk, ademhaling omlaag) en verdwijnt de stress.

Ongezonde stress
Wanneer je heel vaak stress hebt of wanneer de stress erg lang aanhoudt, krijg je lichaam geen tijd om tot rust te komen en zich weer terug te herstellen. Dit noemen we ongezonde stress.

Oorzaken van stress tijdens je zwangerschap

Tijdens je zwangerschap kunnen er veel verschillende oorzaken zijn van stress. Een paar voorbeelden van veel voorkomende oorzaken vind je hieronder.

Angst rondom de bevalling
Iedereen heeft wel wat gezonde spanning voor de bevalling, maar deze gezonde spanning kan al snel overslaan in ongezonde stress en angst. Angsten over hoeveel pijn het gaat doen, hoe de bevalling gaat verlopen, wanneer het gaat beginnen of hoe lang de bevalling gaat duren. Je kunt je voorbereiden op de bevalling (je inlezen, cursussen volgen etc.), maar hoe het precies gaat verlopen, kan niemand je vertellen. Dit kan voor veel (ongezonde) stress zorgen.

Angst rondom het ouderschap
Van partners ga je straks ineens over naar ouders. Ook dit kan (ongezonde) stress opleveren. Ga ik dit kunnen? Ga ik mijn kindje goed op kunnen voeden? Kan ik straks alles combineren?

Gezondheid van het kindje
Tijdens je zwangerschap kun je allerlei testen ondergaan om te zien of je kindje (zo ver zichtbaar) gezond is, maar juist deze testen zorgen soms voor enorme onzekerheid en stress. Er wordt bijvoorbeeld een variatie op het normale gezien op een echo, waarna er vervolgonderzoek wordt geadviseerd. Dit kan niet gelijk, dus moet je enkele dagen wachten. Een periode van langdurige stress. Ook als je geen van deze testen doet kan de gezondheid van je kindje spanning met zich meebrengen.

Combineren zwangerschap en werken
Wanneer je zwangerschap verder vordert, kan het lichamelijk een enorme belasting worden. Als je dan ook nog moet werken, kan dit enorme druk opleveren. Je lichaam geeft misschien wel aan dat je een stapje terug moet, maar hoe ga je dit verantwoorden aan je baas? Gaat hij hier mee akkoord? Of heeft hij straks misschien wel iemand anders gevonden die het wel allemaal tegelijk aankan? Het combineren van een (pittige) zwangerschap en werk kan veel psychische druk opleveren.

Negatieve gebeurtenissen
En natuurlijk kunnen er tijdens je zwangerschap ook gebeurtenissen optreden die compleet los staan van de zwangerschap. Er kan bijvoorbeeld iemand ziek worden of misschien zelf overlijden. Stress die wel optreedt tijdens je zwangerschap, maar die niets met je zwangerschap te maken heeft.

Wat doet stress met je lichaam
? (Fonds psychische gezondheid, 2017)
Gezonde stress is heel normaal. Dit hoort er bij en iedereen loopt dat wel eens tegenaan. Echter als de stress te lang duurt en je lichaam hier dus niet van kan herstellen, ga je dit merken.

Lichamelijk:
– Continue moe zijn, maar tegelijkertijd slecht slapen
– Pijn: buikpijn, rugpijn, spierpijn, hoofdpijn
– Last van je darmen
– Een lage weerstand en hierdoor erg vatbaar voor ziekteverwekkers
– Hartkloppingen en een hoge bloeddruk
– Trillen, zweten

Geestelijk:
– Prikkelbaar zijn, een kort lontje hebben
– Veel piekeren, onzekerheid
– Huilbuien
– Opgejaagd gevoel, geen rust
– Veel angst
– Moeilijk kunnen beslissen
– Vergeetachtig zijn
– Gevoelens van schuld

Gedragingen:
– Ander eetpatroon: meer of juist minder eten
– Meer roken
– Minder sociaal contact

Effecten van stress op je ongeboren kindje
Stress tijdens je zwangerschap kan veel problemen veroorzaken, die je liever wilt voorkomen.

– Stress is een risicofactor voor vroeggeboorte. (Lilliecreutz, Larén, Sydsjö & Josefsson, 2016)
Uit recent onderzoek is gebleken dat de kans op vroeggeboorte stijgt als je stress ondergaat tijdens je zwangerschap.
– Stress kan zorgen voor een laag geboortegewicht of groeivertraging. (Rondó et al, 2002)
Stress zorgt er voor dat er bepaalde stoffen vrijkomen (catecholamines; bijv. adrenaline). Deze zorgen er voor dat er minder bloed naar de placenta toe gaat, waardoor er minder zuurstof en minder voedingsstoffen bij het kindje terecht komen. Dit kan resulteren in een laag geboortegewicht of groeivertraging. Dit zorgt ervoor dat je kindje zwakker ter wereld komt, met alle risico’s daarvan.
– Stress zorgt mogelijk voor een lager IQ. (Laplante et al, 2004)
Hoge stresslevels, vooral in het cruciale begin van de zwangerschap, zou mogelijk effect kunnen hebben op de hersenontwikkeling van je kindje. Dit zou kunnen zorgen voor een lager IQ, maar ook bijvoorbeeld voor minder taalvaardigheid.
– Stress kan er tevens voor zorgen dat je kindje veel huilt na de bevalling, een zogenaamde ‘huilbaby’. (AMC, 2006).
Uit de Amsterdam Born Children and their Development studie blijkt dat vrouwen die stress ervaren tijdens de zwangerschap, meer kans hebben op het krijgen van een huilbaby, een kindje dat overmatig huilt. Hoe meer stress, hoe meer kans.
– Stress geeft tevens een hoger risico op andere problemen.
Stress zou er voor kunnen zorgen dat het kindje zich langzamer ontwikkelt en problemen heeft met leren en concentreren. Tevens zou het kunnen zorgen voor angstproblemen, depressieve gevoelens en mogelijk ook autisme. (Science daily, 2008)

Tips om stress te voorkomen/beperken
Het klinkt makkelijk: probeer stress te voorkomen, maar zo makkelijk is het natuurlijk niet. Mogelijk kunnen deze tips je helpen.

1. Zwangerschap is geen ziekte, maar je kunt ook niet altijd alles meer wat je voorheen zonder problemen kon doen. Het is dus niet gek als je hulp nodig hebt, het is vaak wel een drempel die je over moet. Draag, indien mogelijk, taken over. Zowel in je werk als in je huishouden.

2. Ook op je werk lukt niet altijd alles meer. Zwaar psychisch of lichamelijk werk kan zorgen dat je harde buiken krijgt of veel stress ervaart. Ga in overleg met je werkgever. Je werkgever is er ook bij gebaat dat het werk goed afgerond wordt, dus is het prettig als jullie samen kunnen kijken wat er het beste bij je situatie past. Misschien kun je meer vanuit huis werken (minder reistijd) of kun je wat minder belangrijke taken overdragen.

3. Hoe moeilijk dat ook is: Durf nee te zeggen! Je bent niet meer enkel verantwoordelijk voor jezelf, maar ook voor je ongeboren kindje. Jullie zijn er beide niet bij gebaat als je je grenzen over gaat.

4. Zoek afleiding in leuke dingen. Hoewel je sommige taken misschien niet meer kunt, wil dit niet zeggen dat je jezelf alles moet ontzetten. Ga er op uit met vriendinnen, verzet je gedachten door leuke dingen te doen.

5. Wanneer je merkt dat je veel piekert, kan het helpen om ontspanningsoefeningen te doen of bijvoorbeeld mee te doen aan zwangerschapsyoga. Ook bewegingen kan helpen je stress te verminderen.

6. Neem voldoende rust. Jammer dan dat het huishouden vandaag niet helemaal aan kant is, maar het is wel zo prettig als je lekker in je vel blijft zitten. Zorg dus dat je voldoende tot rust komt. Vermoeidheid is een duidelijk teken van je lichaam om even tijd voor je zelf te maken. Creëer tijd voor een power nap of middagdutje en ga op tijd naar bed. Het kan ook helpen om ’s ochtends wat langer te blijven liggen, want de ervaring leert dat veel vrouwen dan juist beter kunnen slapen.

7. Merk je dat je er zelf niet meer uit komt: zoek professionele hulp. Je staat er niet alleen voor!

Conclusie
Een beetje stress hoort bij het leven en het lukt weinig mensen om dit helemaal te voorkomen, maar als de stress te lang blijft aanhouden of te veel ophoopt, spreken we van ongezonde stress. Deze ongezonde stress kan bij jezelf voor lichamelijke en psychische problemen zorgen, maar neemt ook risico’s voor het kindje met zich mee. Belangrijk is dus om stil te staan bij het gegeven dat je stress ervaart en te proberen dit stresslevel naar beneden te brengen.

pregnant-woman-2691410_960_720.jpg

Bronnen
AMC (2006)
Gevonden op het internet op 15 september 2016 via https://www.amc.nl/web/Het-AMC/Nieuws/Nieuwsoverzicht/Nieuws/Moeders-met-stress-krijgen-meer-huilbabys.htm

Laplante, D.P., Barr, R.G., Brunet, A., Galbaud Du Fort, G., Meaney, M.L., Saucier, J., Zelazo, P.R., & King, S. (2004). Stress During Pregnancy Affects General Intellectual and Language Functioning in Human Toddlers. Pediatric Research, 56, 400-10. Gevonden op het internet op 15 september 2016 via http://www.nature.com/pr/journal/v56/n3/full/pr2004225a.html

Lilliecreutz, C., Larén, J., Sydsjö, G., & Josefsson, A. (2016). Effect of maternal stress during pregnancy
on the risk for preterm birth. Biomed central. Gevonden op het internet op 12 september 2016 via http://bmcpregnancychildbirth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12884-015-0775-x

Rondó, P.H.C., Ferreira, R.F., Nogueira, F., Ribeiro, M.C.N., Lobert, H., & Artes, R. (2002). Maternal psychological stress and distress as predictors of low birth weight, prematurity and intrauterine growth retardation. European Journal of Clinical Nutrition, 57, 266–27. Gevonden op het internet op 15 september 2016 via http://www.nature.com/ejcn/journal/v57/n2/full/1601526a.html

Psychische gezondheid (2017)
Gevonden op het internet op 20 oktober 2017 via https://www.psychischegezondheid.nl/wat-is-stress

Science daily (2008)
Gevonden op het internet op 15 september 2016 via https://www.sciencedaily.com/releases/2008/10/081027140724.htm

De invloed van emoties op je bevalling

De start van je bevalling en de bevalling op zich worden beïnvloed door je eigen emoties. Tijdens de bevalling spelen verschillende hormonen hierbij een rol. Het ene hormoon heeft een positief effect op de baring, terwijl een ander hormoon de bevalling kan hinderen. De belangrijkste hormonen, die een invloed op je bevalling kunnen uitoefenen, zijn oxytocine en adrenaline.

Hormonen

Oxytocine
Tijdens de bevalling zorgt de druk van het hoofdje ervoor dat er oxytocine vrijkomt. Dit zorgt ervoor dat je baarmoeder samentrekt en dat je weeën uiteindelijk steeds krachtiger worden.  Ook zorgt oxytocine ervoor dat je baarmoederhals steeds verder open gaat. (la Leche League, s.a.; Bogaerts, Geerdens & Gooris, 2009).

Adrenaline
Adrenaline komt vrij als je psychische stress ervaart. De bevalling kan deze stress oproepen. Wanneer deze stress omslaat in paniek of angst, komt er een enorme hoeveelheid adrenaline vrij. Deze adrenaline zorgt voor een ‘vecht of vlucht’ reactie. Je harstslag versnelt, je bloeddruk verhoogt en je weeën worden geremd. Wanneer je je tijdens je bevalling dus flink gestrest voelt, kan dit er voor zorgen dat je bevalling stil komt te liggen. (Bogaerts et al, 2009).

Dat je tijdens je bevalling wat gestrest bent is volkomen normaal. Het is alleen de kunst om een mooi evenwicht te vinden tussen gezonde spanning en ontspanning. Wanneer je namelijk te angstig of gestrest bent tijdens de bevalling, zorgt dit er voor dat je weeën geremd zullen worden. Tegelijkertijd zal dit er voor zorgen dat je sneller gaat ademen, er minder bloed naar de baarmoeder en placenta gaat en op die manier ook minder zuurstof naar je kindje. (Bogaerts et al, 2009).

Angst/stress
Stress en angst heeft niet alleen een invloed op je bevalling, maar kan natuurlijk ook al invloed uitoefenen op jou of je kindje tijdens de zwangerschap, hierover meer in een latere blog. Tevens kan het invloed uitoefenen op het moment dat je gaat bevallen. Zo heb je bijvoorbeeld overdag meer adrenaline in je lichaam dan ’s nachts, aangezien je ’s nachts meer ontspannen bent en er minder indrukken zijn. Een van de redenen waarom vrouwen dan ook meer ’s nachts bevallen. (Witsenkade, s.a.; Smulders, 2003) Overdag zijn de mannen ook vaak niet thuis, onbewust zijn vrouwen mogelijk dan ook meer ontspannen als hun man eenmaal thuis is, waardoor de bevalling vaak ’s avonds of ’s nachts begint.

Veel vrouwen ervaren angst of stress voor en tijdens hun bevalling. Hier kunnen verschillende oorzaken voor zijn. Zo hebben sommige vrouwen een heel verkeerd beeld van bevallen. Door verkeerde informatie, zoals bijvoorbeeld de angst voor de navelstreng om het nekje of het idee dat iedereen ingeknipt moet worden, kan er veel angst ontstaan. Als je tijdens je zwangerschap al merkt dat je bang bent voor je bevalling, kun je dit aangeven aan je verloskundige. Zij kan goed aangeven of je juiste informatie hebt gehoord, eventueel informatie verbeteren of geven en zij kan je ook wijzen op juiste bronnen van informatie. Dit geeft je meer vertrouwen in je eigen kunnen en zal je angst verminderen.

Ontspanning bevorderen
Om ervoor te zorgen dat je optimaal kunt profiteren van de voordelen van oxytocine, is het de bedoeling dat je de kans op het vrijkomen van adrenaline vermindert en dat je zorgt voor zoveel mogelijk ontspanning en een ongestoord geboorteproces. Hoe kun je hier voor zorgen (Bogaerts, 2009):
– Geen onbekenden en zo min mogelijk mensen in de buurt
– Zelfvertrouwen
– Warmte
– Dim het licht
– Geen onnodige handelingen
– Privacy
– Honger of dorst voorkomen
– Geen harde geluiden
– Ontspanningsoefeningen
– Mensen in de buurt moeten tevens rust uitstralen
– Vertrouwensband tussen de bevallende vrouw en de verloskundige
– Vertrouwde omgeving (thuisbevalling is hier uiteraard in het voordeel, maar je kunt ook het ziekenhuis al leren kennen, eens langs gaan voor een rondleiding bijvoorbeeld)
– Denk aan je kindje, na 9 maanden ga je eindelijk je kindje ontmoeten. Voor sommige vrouwen kan het een extra motivatie zijn om bijvoorbeeld het geslacht nog niet te weten of eindelijk hun kindje werkelijk te kunnen zien buiten de echobeelden om.
– Angst bespreekbaar maken en proberen weg te nemen als het toch de kop opsteekt.

TryJimmy @pixabay
TryJimmy @pixabay


Bronnen
Bogaerts, A., Geerdens, L., & Gooris, F. (2009). Normale baring en kraambed (3e dr.). Antwerpen: Garant.

La Leche League, s.a.
Gevonden op het internet op 2 april 2015 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/181-seksualiteit-en-borstvoeding-hormonen

Smulders, B. (2003) Weeën in de nacht. Ervaringen van een vroedvrouw. Kostmos-Z&K: Utrecht/Antwerpen.

Witsenkade, s.a.
Gevonden op het internet op 2 april 2015 via http://www.witsenkade.nl/bevalling/over-de-bevalling/