De navelveter

Na de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt, tenzij men kiest voor een lotusbevalling uiteraard. Standaard wordt bij het doorknippen gebruik gemaakt van een navelklem. Zo’n grote plastic, blauwe (of soms witte) klem, wie kent hem niet? Maar wist je dat er ook een alternatief is?

De navelstreng afklemmen
In het gunstigste geval wordt er gewacht totdat de navelstreng helemaal uitgeklopt is, waarna de navelstreng wordt afgeklemd. Aan de kant van het kindje wordt er een navelklem geplaatst en aan de andere kant een kocher. Daartussen mag (meestal) de papa, de navelstreng doorknippen. De navelstreng wordt afgeklemd, aangezien er anders een open verbinding is tussen de bloedvaten van het kindje en de buitenwereld en daardoor zou het kindje dan ook bloed blijven verliezen.

Een navelveter
Veel mensen weten het niet, maar er is een alternatief voor de navelklem, namelijk een navelveter of naveltouwtje! Je kunt je misschien voorstellen dat zo’n harde, plastic klem niet echt prettig zit. Je kunt er dan ook voor kiezen om een navelveter of touwtje te gebruiken. Hierbij heb je ook nog eens allerlei verschillende varianten. Zo kun je prima een stevig touwtje gebruiken of je kunt een echte navelveter bestellen. Tevens bestaan er tegenwoordig ook vrolijke gehaakte navelveters, die je misschien zelf wel kunt haken.

Voordeel
Het voordeel van zo’n navelveter is dat het minder in de weg zit en het prettiger voor je kindje aanvoelt. Veel mensen beschouwen een navelveter als babyvriendelijker dan de navelklem. Een navelklem kan soms irritatie geven aan de huid van je kindje.

Nadeel
Er is een kans dat de navelveter de navelstreng onvoldoende afsluit, waardoor deze blijft bloeden. Dat is uiteraard niet de bedoeling. Belangrijk is dus om de navelveter goed strak te knopen. Hierbij is er kans dat de navelveter breekt, dus is het altijd verstandig om er voor de zekerheid 2 te bestellen. Sommige mensen kiezen er voor om de eerste paar dagen ook nog een navelklem iets verderop te plaatsen, zodat ze die later af kunnen knippen. Een extra tip is om de navelstreng echt uit te laten kloppen, voordat deze doorgeknipt wordt. De navelstreng is hierdoor veel dunner en daarmee veel makkelijker te knopen. Daarbij kan ook de navelklem verkeerd geplaatst worden en ervoor zorgen dat de bloedvaten niet dicht gedrukt worden.

 

Bron Potjesenpannen.blogspot.com.jpg
Bron: Potjesenpannen.blogspot.com Op deze foto is duidelijk te zien wanneer er sprake is van een uitgeklopte, lege navelstreng.

Knooptechniek
Er zijn verschillende soorten knooptechnieken en welke je gebruikt maakt eigenlijk weinig uit, zolang de navelstreng maar stevig dichtgeknoopt wordt.

navelveter2.jpg

 

Wetenschappelijk onderzoek
Er is geen onderzoek gedaan naar wat de meest effectieve of beste manier is om de navelstreng af te binden. Eigenlijk ook niet nodig, want het is heel duidelijk of een navelklem/veter/touwtje zijn werk doet of niet: zolang het er voor zorgt dat de navelstreng niet bloedt, werkt het. De World Health Organisation heeft dan ook geen enkele bezwaren tegen het gebruik van een navelstrengtouwtje of veter. (Optimum Doula, s.a.)

Conclusie
Een navelveter is een mooi alternatief voor de plastic navelklem. Indien de navelveter goed wordt geknoopt, is deze even veilig als de navelklem.

Bronnen
Optimum Doula (s.a.)
Gevonden op het internet op 13 mei 2016 via http://www.optimumdoula.co.uk/cordties.html

Advertenties

Navelverzorging

Na de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt. Er blijft een klein stukje van de navelstreng achter. Dit noemen wij de navelstomp. Er wordt veel verschillende informatie verteld over wat de beste manier is om de navelstomp te verzorgen. Maar hoe zit dat nu eigenlijk in elkaar? Wat kun je het beste doen of juist laten?

De navelstomp
Direct na de geboorte bestaat de navelstomp uit doorzichtige gelei. Binnen enkele dagen begint de navelstomp in te drogen en wordt deze helemaal zwart, totdat deze vanzelf, samen met de navelklem, afvalt. (Ouders van nu, s.a.) De navelstreng valt meestal binnen 15 dagen na de geboorte af. Het kan zijn dat het navelstompje nog wat nabloedt na het afvallen, dit is normaal. (Kind en gezin, s.a.)

De verzorging
De ene persoon raadt je aan om de navelstomp elke dag te ontsmetten. De andere persoon zegt dat je de navelstomp het best in de luier kunt laten drogen. De ander zegt dat je de navelstomp enkel hoeft te wassen. Al deze wisselende adviezen maken het er niet gemakkelijker op, maar wat is nu de juiste manier van verzorging van de navel?

Alcohol vs. Navelstomp laten drogen
Er is onderzoek gedaan naar wat de beste manier is om de navelstomp te verzorgen. Vroeger werd elke navel met alcohol schoongemaakt. Dit werd gedaan om infecties te voorkomen. Uit onderzoek is gebleken dat er door de alcohol niet significant minder infecties te zien waren in vergelijking met het simpelweg drooghouden van de navelstomp. Sterker nog, door de alcohol worden de goede bacteriën ook vernietigd. Deze normale, goede, bacteriën zijn juist nodig om de navelstomp te helpen in te drogen en uiteindelijk af te vallen. Wat er dan ook werd gezien is dat door het toepassen van alcohol, het langer duurde voordat de navelstomp afviel. Het is dus goed om de navelstomp gewoon te wassen met water, wanneer je je kindje in bad laat gaan en daarna de navelstomp deppend te drogen. Regelmatig de navelstomp aan de lucht laten drogen is ook zeer bevorderlijk. Dit is voldoende verzorging voor de gezonde navelstomp. (Van der Goes, Daemers, Kateman & Amelink-Verburg, 2004; Zupan, Garner, Omari, 2007).

In of uit de luier
Ook over het drooghouden van de navel in of buiten de luier zijn wisselende meningen te vinden. De wegwerp luiers zijn gemaakt van plastic en daardoor blijft het milieu binnen de luier vochtig. Om die reden zou ik er voor kiezen om de navelstomp buiten de luier te houden. Tevens is het vaak zo dat jongetjes gemakkelijk tegen de navelstomp plassen, mocht de navelstomp zich in de luier bevinden, hierdoor kan de navelstomp ook moeilijker indrogen. (Kind en gezin, s.a.;

Teken van infectie
Mocht de navelstomp tekenen van infectie vertonen is het natuurlijk een ander verhaal. Dan kan het wel helpen om de navelstomp een maal per dag te dempen met chloorhexidine 0,5% in 70% alcohol. Deze bevindt zich vaak ook in het kraampakket. Het kan ook helpen om wat moedermelk op het naveltje te druppelen, aangezien in moedermelk veel antistoffen zitten. Al komen navelinfecties in welvarende landen eigenlijk zelden voor. Mocht je toch een infectie vermoeden, kan er soms meer nodig zijn dan enkel alcohol en eventueel moedermelk, je mag altijd contact opnemen met de verloskundige of de huisarts. (Van der Goes e.a., 2004).

Conclusie
Dat de navelstomp elke dag standaard schoon gemaakt moet worden met alcohol is achterhaald. Het is juist beter om de navelstomp gewoon schoon te maken en te laten drogen aan de lucht. Op deze manier valt de navelstomp sneller af.

Jencu @Flickr.jpg
Bron: Jencu @Flickr

Bronnen

Kind en gezin (s.a.)
Gevonden op het internet op 22 maart 2016 via http://www.kindengezin.be/verzorging/elke-dag/navel/

Ouders van nu (s.a.)
Gevonden op het internet op 22 maart 2016 via http://www.oudersvannu.nl/baby/1-maand/gezondheid-verzorging/verzorging/navel-van-een-pasgeboren-baby/

Van der Goes, B.Y., Daemers, D.O.A., Kateman, H., Amelink-Verburg, M.P. (2004). KNOV standaard: Hygiëne en infectiepreventie in de eerstelijns verloskundige praktijk. Bilthoven.
Zupan, J., Garner, P., Omari, A.A.A. (2007) Topical umbilical cord care at birth (Review). The Cochrane Library, 2007, issue 4.

Het doneren van navelstrengbloed

Navelstrengbloed kan na de geboorte van je kindje verzameld worden om andere mensen te helpen. In navelstrengbloed bevinden zich stamcellen. Deze stamcellen kunnen gebruikt worden bij de behandeling van mensen met bijvoorbeeld leukemie. Navelstrengbloed verzamelen is hiervoor een gemakkelijke procedure. Andere manieren om stamcellen te verzamelen zijn via je beenmerg of via je bloed. Maar hoe kun je navelstrengbloed doneren en zitten er ook nadelen aan vast?

Hoe doneer je navelstrengbloed?
Je kunt navelstrengbloed doneren direct na de geboorte van je kindje. Voor de bevalling moet je hiervoor al toestemming geven via een formulier. Na de bevalling wordt de navelstreng doorgeknipt en de bloedvaten in de navelstreng (het stukje wat nog aan de placenta vast zit) worden aangeprikt, waardoor het overgebleven bloed, wat nog in de navelstreng en de placenta zit, in een zakje loopt. Je kindje zelf wordt dus niet geprikt. Indien er voldoende bloed is verzameld, wordt er bij de moeder ook nog een bloedafname gedaan, om te controleren op eventuele infecties. (UZ Leuven, 2014)

Nadelen
Op de site van Sanquin lijkt het net of er geen nadelen vastzitten aan het doneren van navelstrengbloed en lijkt het alsof de navelstreng anders nergens voor gebruikt wordt, maar er zit wel degelijk een nadeel aan vast! Wat ik een heel erg groot nadeel vind van het doneren van navelstrengbloed, is dat de navelstreng niet kan uitkloppen, aangezien dan al het bloed naar je kindje gaat en er geen bloed meer overblijft om te doneren. Je kindje krijgt op deze manier minder bloed en dus ook minder ijzer en voedingsstoffen binnen. Dan is de vraag wat je belangrijker vindt: de beste start voor je kindje of het helpen van iemand met een bedreigende ziekte. Een zeer moeilijke keuze vind ik, maar persoonlijk zou ik kiezen voor het laten uitkloppen van de navelstreng.

Waar kun je navelstrengbloed doneren?
Het doneren van navelstrengbloed kan niet overal, aangezien je een opleiding moet volgen om navelstrengbloed af te kunnen nemen. Het is sowieso niet mogelijk om navelstrengbloed te doneren bij een thuisbevalling. In de regio Leiden, Den Haag, Amsterdam, Breda en Utrecht is het mogelijk om in geboortecentra en ziekenhuizen navelstrengbloed te doneren. (Sanquin, 2014).

Conclusie
Of je navelstrengbloed wilt doneren is compleet jouw keuze. Wel is het belangrijk om te weten dat je kindje dan niet kan profiteren van de voordelen van het laten uitkloppen van de navelstreng. Wil je wel de navelstreng laten uitkloppen en toch ook mensen met een bedreigende ziekte helpen door stamcellen te doneren? Meld je dan aan als stamceldonor: http://www.sanquin.nl/bloed-geven/ik-geef-bloed/donatiesoort/stamcel/!

Kala Bernier @Flickr
Kala Bernier @Flickr

Bronnen
Sanquin (2014)
Gevonden op het internet op 2 februari 2014 via http://www.sanquin.nl/bloed-geven/ik-geef-bloed/donatiesoort/navelstrengbloed-geven/verloskundige/

UZ Leuven (2014)
Gevonden op het internet op 2 februari 2015 via http://www.uzleuven.be/node/21774

Een lotusbevalling

Een lotusbevalling, misschien heb je er ooit al over gehoord, maar wat houdt het eigenlijk precies in?
Hoe werkt het? Zitten er voordelen aan of juist nadelen?

Wat is een lotusbevalling?
Bij een lotusbevalling gaat het eigenlijk vooral om wat er gebeurt na de bevalling. Het is namelijk zo dat je bij een lotusbevalling de navelstreng niet doorknipt. Je zorgt er voor dat de placenta aan het kindje bevestigd blijft totdat de navelstreng vanzelf afvalt. (Lotusbevalling, s.a.)

Hoe werkt het? (Lotusbevalling, s.a.)
Na de bevalling knip je dus de navelstreng niet door. Je wikkelt de placenta in een doek en legt deze in een vergiet, in een schaal. 24 uur na de geboorte, was je de placenta met warm water en dep je hem na het wassen droog, zo verwijder je alle bloedresten. Vervolgens wrijf je de placenta aan beide kanten in met zout. Het is de bedoeling dat je de dagen daarna elke dag de placenta insmeert met zout, totdat de navelstreng vanzelf afvalt.

Nadat je de placenta (na 24 uur) gewassen hebt met warm water, kun je de placenta in een speciale katoenen zak plaatsen. Je kunt het ook gewoon in een andere schaal doen of in een doek wikkelen, dit is helemaal aan jezelf.

Als de navelstreng afvalt, kun je doen met de placenta wat je wilt. Je kunt hem uiteindelijk planten, je kunt hem invriezen, je kunt hem begraven maar je kunt hem ook opeten of weggooien (al zal dit laatste voor vrouwen met een lotusbevalling vaak geen optie zijn). Waar jezelf het beste gevoel bij hebt. Ik zal later over de verschillende opties nog een blog schrijven.

Voordelen
– Doordat je de navelstreng niet doorknipt, stroomt al het bloed wat nog in de placenta zit, richting het kindje. Zo krijgt het kindje extra voedingsstoffen. Zie voor meer informatie hierover https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2014/10/24/het-belang-van-het-laten-uitkloppen-van-de-navelstreng/
– De navelstreng valt vaak veel sneller af dan wanneer de navelstreng wordt doorgeknipt. (Dag of 3 à 4 bij een lotusgeboorte, een dag of 6 à 7 wanneer de navelstreng wordt doorgeknipt.) Maar ook bij een lotusgeboorte kan het tot 10 dagen duren! De navel ziet er na een lotusbevalling hetzelfde uit als bij een kindje waarbij de navelstreng na de geboorte is doorgeknipt. (Lotusbevalling, s.a.)
– Minder kans op een infectie, aangezien de navelstreng intact blijft totdat het vanzelf afvalt. (Ceallaigh, 2013; Telegraaf, 2013).
– Veel mensen hechten nog een andere waarde aan de lotusbevalling. Zo denken zij dat het kind de placenta herkent als iets eigen en dat als de placenta aan het kindje vast blijft zitten na de geboorte, het kind er zelf voor kan kiezen wanneer ze van elkaar gescheiden willen worden. (Graff, 2008).

Nadelen
– Je moet rekening houden met de placenta en de navelstreng. Het is dus zo dat je kleertjes aan moet trekken waar de navelstreng nog wel tussendoor kan en je er rekening mee moet houden dat er niet aan getrokken wordt. (Lotusbevalling, s.a.).
– Niet alle visite zal er zo van gediend zijn dat de placenta nog aanwezig is bij het kindje en dat, als ze het kindje zouden willen vasthouden, ze de placenta er ook bij moeten houden. Aan de andere kant is dit weer een voordeel. Zo heb je de kans om visite nog even uit te stellen en optimaal te rusten en te genieten van jullie kindje.

Conclusie
Het belangrijkste bij een lotusgeboorte is dat je er allebei achter moet staan, want als een van de partners een lotusgeboorte niet ziet zitten, kan dit hinder geven in de hechting met het kind. Immers kan het dan voorkomen dat een van de partners de placenta hindert vindt en daardoor minder contact zal zoeken met het kind.

takomabibelot @Flickr
takomabibelot @Flickr

Bronnen
Ceallaigh, M. (2013) Lotus Birth, craziest trend yet— Don’t cut that umbilical cord! New York Post.

Graff, K. (2008) The Bridge of Life: Options for Placentas. Midwifery Today, 84.

Lotusbevalling (s.a.)
Gevonden op het internet op 14 januari 2015 via http://www.lotusbevalling.nl/index.html

Telegraaf (2013)
Gevonden op het internet op 14 januari 2015 via http://www.telegraaf.nl/vrouw/mama/21473886/__Niet_de_navelstreng_doorknippen___.html

All about: Navelstrengomstrengeling

Regelmatig hoor ik dat ouders zeer ongerust zijn over het concept ‘navelstrengomstrengeling’. Maar wat houdt navelstrengomstrengeling eigenlijk in? Kan het kwaad? Wat doet de verloskundige als ze hier tegenaan loopt of wat hoort ze te doen?

Wat is een navelstrengomstrengeling?
De navelstreng bestaat uit 3 vaten, 2 aders en 1 slagader, waardoor zuurstof en voedingstoffen van moeder naar kind worden gebracht en afvalstoffen van kind naar moeder worden vervoerd. Rondom de bloedvaten zit de gelei van Wharton. Dit is een dikke, geleiachtige substantie die de navelstreng beschermd tegen indrukking. (Bogaerts, Geerdens & Gooris, 2009) Een navelstreng is meestal rond de 60 cm lang, maar kan variëren in lengte van 30 tot 120 cm (Bogaerts et al., 2009; Van Vugt, Stoutenbeek, Emanuel & Wladimiroff, 2003). Je kunt je dus misschien wel voorstellen dat als een kindje draait en beweegt in de baarmoeder, de navelstreng gemakkelijk rondom de nek kan komen te zitten. Wanneer de navelstreng rondom de nek zit, noemen we dit navelstrengomstrengeling.

Hoe vaak komt het voor?
Een navelstrengomstrengeling komt zeer regelmatig voor, een exact aantal is moeilijk te noemen. We verwachten dat tussen de 20-30% wordt geboren met de navelstreng om de nek (Gezond VGZ, 2011; Sheiner et al., 2006). Tevens schatten we dat ongeveer 1/20 baby’s wordt geboren met de navelstreng 2 of meer keer omstrengeld (Gezond VGZ).

Kan het kwaad?
Er zijn twee verschillende soorten van navelstrengomstrengelingen. Een baby kan los omstrengelt zijn of vast.

Een losse omstrengeling
Bij een losse omstrengeling, zit de navelstreng niet strak om het nekje van de baby, waardoor het ook helemaal geen problemen geeft. De navelstreng wordt niet dichtgedrukt, dus de zuurstofvoorziening van de baby blijft gelijk. (Reed, Barnes & Allan, 2009)

Een vaste omstrengeling
Een baby die nog niet geboren is, ademt nog niet. Als de navelstreng om het nekje zit, kan een baby dus ook niet stikken. Wel wordt er door de navelstreng zuurstof en voedingsstoffen naar de baby vervoerd. Wanneer de navelstreng strak om de nek van de baby zit, kan het voorkomen dat de navelstreng als het ware wordt dichtgedrukt tijdens een wee, waardoor er gedurende korte tijd minder zuurstof naar het kindje toegaat. Een vaste omstrengeling kan bijvoorbeeld ontstaan als de navelstreng korter is dan normaal (<60 cm) of als de navelstreng meerdere keren om het nekje gewikkeld is . Tussen de weeën door heeft het kindje tijd om terug bij te komen. Het kindje kan iets of wat slapjes ter wereld komt, maar dit korte zuurstoftekort is snel opgelost, als de zorgverleners zich tijdens de bevalling niet met de navelstreng bemoeit hebben en de navelstreng na de bevalling met rust gelaten wordt en niet vroeg wordt afgenaveld. (Zie: https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2014/10/24/het-belang-van-het-laten-uitkloppen-van-de-navelstreng/; zo krijgt het kindje gedurende ongeveer 3 minuten extra zuurstof en voedingsstoffen via de navelstreng, terwijl het al zelf ademt)  Dit zal ik hieronder toelichten. (Reed, 2014)

Wat doen de zorgverleners vaak?

Het laten vieren van de navelstreng en de navelstreng over het hoofd trekken
Wanneer er een losse omstrengeling is, halen 9 van de 10 zorgverleners de navelstreng over het hoofdje van het kind. Deze zorgverleners realiseren zich duidelijk niet dat wanneer je de navelstreng vastpakt, de navelstreng als reactie er voor zorgt dat de bloedvaten samenknijpen. Het samenknijpen van de bloedvaten zorgt er voor dat er minder zuurstof naar het kindje toegaat. Uiteindelijk zorg je er dus als zorgverlener voor dat de baby te weinig zuurstof krijgt en dit is dus niet door de navelstrengomstrengeling. (Reed, 2014)

Afklemmen in de vagina
Wanneer de zorgverleners tegen een vaste omstrengeling aan lopen tijdens het laatste stukje van de baring, gebeurt het helaas nog regelmatig dat ze de navelstreng alvast afnavelen (de navelstreng doorknippen), terwijl het kindje nog niet geboren is. Hierdoor krijgt het kindje dus helemaal geen zuurstof/voedingsstoffen meer. Je kunt je dus misschien wel voorstellen wat er gebeurt als het kindje dan nog altijd moeite heeft met geboren worden (bijvoorbeeld als de schouders blijven steken). Dan loopt een kindje werkelijk zuurstoftekort op. Dit ontstaat in zo’n geval dus niet door de strakke omstrengeling, maar door het afklemmen in de vagina. (Reed, 2014; Visser, 2011) Onvoorstelbaar dus, dat dit nog altijd aangeleerd wordt.

Wat moeten de zorgverleners doen?
Een baby kan, zeer vaak, prima geboren worden met een navelstrengomstrengeling. Of deze nu vast is of los. Als het hoofdje van de baby geboren wordt, voelen vrijwel alle zorgverleners of het hoofdje omstrengeld is. Het kan zijn dat op dat eerste moment de navelstreng strak om het nekje zit, maar dat een wee later en nog een stukje navelstreng meekomt, waardoor de omstrengeling los wordt.
Een baby die omstrengelt is, kan geboren worden door de lus van de navelstreng heen of wordt gewoon geboren met de navelstreng nog om de nek heen.

Wat kun je dan als zorgverlener wel goed doen bij een navelstrengomstrengeling:
– NIET afklemmen in de vagina
– NIET de navelstreng vieren of over het hoofdje trekken
– De ouders inlichten over de normaliteit van een navelstrengomstrengeling
– De navelstreng van het nekje afhalen zodra het kindje geboren is (nu ademt het zelf!)
– Als het kindje last heeft gehad van de vaste navelstrengomstrengeling en moet herstellen, laat het herstellen! Knip de navelstreng nog niet door, deze extra zuurstofvoorziening komt goed van pas. Huid op huid contact doet wonderen! (Reed, 2014)
Als een navelstreng echt te strak om de nek zit, waardoor het de geboorte van het kind echt belemmerd bestaat er nog een andere mogelijkheid: De Somersault manouvre. Hierbij wordt het hoofdje tegen het schaambeen of de lies begeleidt, waardoor de rest van het lichaam als het ware met een koprol geboren kan worden. (Mercer, Erickson-Owens, Graves & Mumford, 2007).

Conclusie
Een navelstrengomstrengeling kan dus helemaal geen kwaad, zolang de zorgverleners er zich niet mee gaan bemoeien. Een kind is prima in staat om zelf geboren te worden doorheen de navelstreng of met de navelstreng nog om het nekje heen.

eyeliam @Flickr
eyeliam @Flickr

Bronnen
Bogaerts, A., Geerdens, L., & Gooris, F. (2009). Normale baring en kraambed (3e dr.). Antwerpen: Garant.

Gezond VGZ (2011)
Gevonden op het internet op 25 november 2011 via https://www.gezondvgz.nl/%7Bfbbd828d-ee9f-4535-b4a2-f19a85ff1b8a%7D?tp=%7Be0239763-c95e-4def-995d-c7b857ff0d8d%7D

Mercer, J.S., Erickson-Owens, D.A., Graves, B., & Mumford, M. (2007)
Evidence-Based Practices for the Fetal to Newborn Transition. Journal of Midwifery & Women’s Health, 52(3), 262-272. Gevonden op het internet op 25 november 2014 via http://www.medscape.com/viewarticle/558124_3

Reed, R. (2014) Nuchal Cords: the perfect scapegoat. Gevonden op het internet op 25 november 2014 via http://midwifethinking.com/2010/07/29/nuchal-cords/

Reed, R., Barnes, M., & Allan, J. (2009) Nuchal cords: sharing the evidence with parents. Britisch Journal of Midwifery, 17(2), 106-9. Gevonden op het internet op 25 november 2014 via https://dl.dropboxusercontent.com/u/19684636/Publications/2009_ncord_bjm.pdf

Sheiner, E., Abramowicz, J.S., Levy, A., Silberstein, T., Mazor, M., & Hershkovitz, R. (2006) Nuchal cord is not associated with adverse perinatal outcome. Archives of Gynaecologie and Obstetrics, 274(2), 81-3.

Van Vugt, J.M.G., Stoutenbeek, Ph., Emanuel, M.H., & Wladimiroff, J.W. (2003) Echoscopie in de verloskunde en gynaecologie. Elsevier gezondheidszorg: Maarssen.

Visser, R. (2011) In vulva afkocheren. Gevonden op het internet op 25 november 2014 via http://vroedvrouwenradicaal-rebekka.blogspot.nl/2011/01/in-vulva-afkocheren.html

Het belang van het laten uitkloppen van de navelstreng

De navelstreng
Tijdens de zwangerschap ontvangt de baby via de navelstreng zuurstof en voedingstoffen en worden er afvalstoffen weggevoerd via de navelstreng terug naar de placenta (moederkoek). Na de geboorte zal de baby zelf gaan ademen, waarmee hij zuurstof ontvangt, en wordt hij door de ouders gevoed via de borst of via de fles. De navelstreng wordt overbodig.

Enige tijd na de bevalling wordt ook de placenta uitgedreven, waardoor de navelstreng dus ook niet meer gebruikt kan worden. Maar voor dat zo ver is, vloeit er nog wel bloed van de placenta naar de baby en daarmee dus ook extra zuurstof en voedingsstoffen, ook al is de baby al geboren.

Doorknippen van de navelstreng
Ouders zijn zich vaak niet bewust van het tijdstip waarop de navelstreng wordt doorgeknipt, terwijl dit eigenlijk wel belangrijk is. Vaak wordt de navelstreng al 10-60 seconde na de geboorte doorgeknipt (TvV, 2012), terwijl er dan nog wel extra bloed, zuurstof en voedingsstoffen naar de baby gebracht kunnen worden. Het moment waarop er geen uitwisseling meer plaats vindt is heel gemakkelijk te bepalen. Zolang je de hartslag van de baby nog in de navelstreng voelt, is er nog uitwisseling.

Er bestaat ook de mogelijkheid om de navelstreng pas door te knippen wanneer deze is uitgeklopt. Hier spreken we van als de hartslag niet meer in de navelstreng te voelen is. Dit is meestal ongeveer 3 minuten na de geboorte. Hier zijn grote voordelen aan verbonden, terwijl je er niet meer voor hoeft te doen dan enkele minuten te wachten!

De voordelen
– Niet al het bloed van de baby bevindt zich tijdens de zwangerschap in de baby zelf. Een groot deel bevindt zich in de placenta. Wanneer we wachten met het doorknippen van de navelstreng, zal er extra bloed van de placenta naar de baby vloeien. Dit kan wel 40% extra bloed opleveren en daarmee dus ook extra zuurstof en voedingsstoffen. Tevens zal dit meer rode bloedcellen geven en meer ijzer. (CBC, 2013).
– Door de grotere hoeveelheid ijzer, is er ook minder kans op het krijgen van bloedarmoede. (Hutton & Hassan, 2007; TvV, 2012).
– Er wordt vaak beweerd dat er meer kans is op geelzucht na het laat afklemmen van de navelstreng. Uit onderzoek is gebleken dat hier niet meer kans op is als wanneer er vroeg wordt afgenaveld. (Hutton & Hassan, 2007).

Uiteraard is het niet altijd mogelijk om de navelstreng laat af te klemmen. Als het kindje in nood is, is het soms nodig om eerder af te klemmen, maar als een kindje het goed doet is er eigenlijk geen reden om de navelstreng eerder af te klemmen. Dit kun je bijvoorbeeld ook opnemen in je geboorteplan!

DanEvans @Pixabay
DanEvans @Pixabay

Bronnen
CBC. (2013)
Gevonden op het internet op 24 oktober 2014 via http://www.cbc.ca/news/canada/hamilton/news/delaying-umbilical-cord-clamping-better-for-baby-mcmaster-expert-1.1302906

Hutton, E.K., & Hassan, E.S. (2007). Late vs Early Clamping of the Umbilical Cord in Full-Term Neonates: Systematic Review and Meta-analysis of Controlled Trials. Journal of the American Medical Association, 297(11), 1241-1252. Gevonden op het internet op 24 oktober 2014 via http://www2.cfpc.ca/local/user/files/%7BDB261781-6105-4402-92CA-E88642CAEFDD%7D/Hutton-JAMA.pdf

TvV. (2012) Laat afnavelen. Nataal, p. 29. http://www.nataal.nl/index.php/homepage/nieuws/268-laat-afnavelen