Met de helm op geboren

Als de vliezen niet breken tijdens je bevalling, wordt je kindje nog in de vliezen geboren. Dit noemen we ‘met de helm op geboren worden’. Vroeger werden er allerlei sprookjes gekoppeld aan het kindje, indien het in de vliezen geboren werd. Zo zou het kindje in het latere leven veel geluk tegemoet gaan en zou over paranormale gaven beschikken. (Abe de verteller, 2015). In vroegere tijden werd dit dus al bijzonder gevonden, maar in deze dagen is het nog altijd bijzonder als een kindje in de vliezen geboren wordt, immers in de meeste gevallen breken de vliezen spontaan of worden ze tijdens de bevalling door de zorgverlener gebroken. Maar is het eigenlijk nodig dat de vliezen gebroken worden door de zorgverlener, indien ze niet zelf breken tijdens de bevalling?

Nut van de vliezen tijdens de bevalling
Bij een zeer klein aantal, breken de vliezen voordat de weeën op gang zijn gekomen. Bij het grootste deel, breken de vliezen pas tijdens de bevalling zelf. Wat voor nut kunnen de vliezen hebben als ze nog niet gebroken zijn tijdens je bevalling?

Bescherming tegen hevige weeën
Het vruchtwater in je vliezen, zorgt ervoor dat de kracht van de weeën gelijkmatig verspreid wordt over de baarmoeder. De kracht wordt dus niet direct op het kindje en de placenta geplaatst. Dit zorgt er voor dat het kindje en zijn/haar zuurstofvoorziening beschermt wordt tijdens heftige weeën. Als je vliezen al wel gebroken zijn, komt de volledige kracht op het kindje, de navelstreng en de placenta te staan. De placenta wordt samengedrukt en de navelstreng kan worden samengeperst tussen het kindje en de placenta of baarmoeder, dit zorgt er voor dat er minder zuurstof naar het kindje kan tijdens de wee. De meeste kinderen kunnen dit goed (gedurende enkele uren) aan en herstellen goed na elke wee, maar toch is elke wee natuurlijk iets stressvoller dan als de vliezen nog niet gebroken zijn en de zuurstofvoorziening niet verstoord wordt. (Midwifethinking, 2010).

Stimuleren van de ontsluiting
Indien het hoofd van het kindje vast zit in het bekken en de vliezen nog niet zijn gebroken, is er een soort scheiding ontstaan in de vruchtwaterzak. Voor het hoofd van het kindje bevindt zich een deel van de vruchtwaterzak, met daarin een deel van het vruchtwater, dit noemen we een vochtblaas. Achter het hoofd van het kindje, bevindt nog altijd het grootste deel van het vruchtwater in de rest van de vruchtzak. De vochtblaas voor het hoofd van het kind, drukt op de baarmoederhals. Deze gelijkmatige druk, zorgt er voor dat de ontsluiting verder gestimuleerd wordt. Vaak breken de vliezen dan ook pas spontaan, wanneer er bijna volledige ontsluiting is en de vochtblaas al een heel eind in de vagina uitpuilt. Op dat moment is de vochtblaas niet meer nodig. (Midwifethinking, 2010).

Geboren in de vliezen
Als de vliezen niet spontaan breken tijdens de bevalling en ook niet gebroken worden door de zorgverlener, kan het voorkomen dat de vliezen helemaal niet breken en dat het kindje dus in de vliezen geboren wordt. Tijdens de bevalling heeft het kindje er veel voordelen van als de vliezen intact blijven, maar na de geboorte moeten de vliezen wel direct van het hoofd worden verwijderd, om het kindje te kunnen laten ademen. Geboren worden in de vliezen brengt dus geen gevaren voor het kindje met zich mee, mits de vliezen direct na de geboorte verwijderd worden.

Nadelen van geboren worden in de vliezen
Je zou dus kunnen zeggen dat het intact houden van de vliezen gedurende de héle bevalling alleen maar voordelen heeft, maar dit vraag ik me toch af. Laatst was er veel te doen over kinderen die geboren worden met een keizersnede. Deze kinderen passeren niet het geboortekanaal van hun moeder en worden dus ook niet gekoloniseerd met de bacteriën van hun moeder. Dit zou er voor zorgen dat deze kinderen een andere en minder nuttige darmflora opbouwen en hiermee mogelijk een veel grotere kans op allergieën hebben. Daarom zijn allerlei onderzoekers manieren aan het bedenken om kinderen die geboren worden met een keizersnede, toch te kunnen koloniseren met de bacteriën van zijn of haar moeder. (Nu.nl, 2013)

Kinderen die in de vliezen geboren worden, worden ook niet gekoloniseerd door de bacteriën uit het geboortekanaal van hun moeder en zouden hierdoor dezelfde nadelen kunnen ondervinden als een kindje dat geboren is via een keizersnede. Hierbij denk ik dat kinderen geboren in het water hier minder last van hebben, aangezien het water wel gekoloniseerd wordt door bacteriën van hun moeder tijdens de bevalling, waardoor het kindje dus alsnog gekoloniseerd wordt door de juiste bacteriën na de geboorte, maar kinderen die geboren worden op het land ervaren dit dus niet. Persoonlijk denk ik dan ook, dat indien de vliezen niet spontaan breken en je toch al volledige ontsluiting hebt, het nuttig kan zijn om de vliezen juist wel te breken, zodat het kindje tijdens de passage door het geboortekanaal toch gekoloniseerd kan worden en kan genieten van alle voordelen die hiermee gepaard gaan.

Conclusie
Geboren worden in de vliezen is niet gevaarlijk voor het kindje en is ontzettend zeldzaam. Het brengt vaak ook prachtige foto’s met zich mee. Toch lijkt het me nuttig om stil te staan bij het mogelijk, grote nadeel van geboren worden in de vliezen. Tijdens de ontsluitingsfase brengt het alleen maar voordelen met zich mee, maar mogelijk kan het niet gekoloniseerd worden juist weer veel nadelen met zich mee brengen.

Bron: @Santa Cruz Birth Photography
Bron: @Santa Cruz Birth Photography

Bronnen
Abe de Verteller (2015)
Gevonden op het internet op 8 oktober 2015 via http://www.abedeverteller.nl/met-de-helm-op-geboren/

Midwifethinking (2010)
Gevonden op het internet op 8 oktober 2015 via http://midwifethinking.com/2010/08/20/in-defence-of-the-amniotic-sac/

Nu.nl (2013)
Gevonden op het internet op 8 oktober 2015 via http://www.nu.nl/gezondheid/3547261/keizersnede-zet-immuunsysteem-baby-achterstand.html

Advertenties

Het breken van de vliezen

Tijdens je bevalling wordt er nog zeer regelmatig overgegaan op het breken van de vliezen, maar waarom zou je dat doen? En wat voor nut hebben de vliezen tijdens de bevalling? Zijn er andere opties?

Spontaan breken van de vliezen
Meestal (vrijwel altijd) breken je vliezen spontaan tijdens de bevalling. Soms breken ze al voordat je weeën hebt en merk je door het breken van de vliezen dat je bevalling begonnen is. Vaker breken ze tijdens de bevalling, als de weeën al op gang zijn. (de verloskundige, s.a.).

Nut van vliezen tijdens bevalling
De vliezen kunnen erg nuttig zijn tijdens de bevalling. De vliezen (en het vruchtwater) beschermen je baby tijdens de bevalling, bijvoorbeeld tegen de heftige weeën, maar ook tegen infecties. Tevens geven de vliezen extra druk op de baarmoedermond, waardoor deze de ontsluiting een handje helpen. Als laatste zorgen de vliezen er ook voor dat de navelstreng niet kan uitzakken. Dit is een complicatie, waarbij de navelstreng door de vagina naar buiten zakt. Het hoofdje drukt dan op de navelstreng, waardoor het kindje te weinig zuurstof binnenkrijgt. (De verloskundige, s.a.; Bogaerts, Geerdens & Gooris, 2009).

Waarom kunstmatig vliezen breken?
Tegenwoordig wordt er helaas vaak voor gekozen om de vliezen kunstmatig te breken, als ze zelf nog niet gebroken zijn. Op de een of andere manier denken zorgverleners vaak dat de vliezen nu eenmaal moeten breken tijdens de weeën en dat ze niet spontaan zullen breken naarmate de baring vordert. Of ze denken dat de baring sneller verloopt als je de vliezen breekt. Dit zijn 2 grote misverstanden.
– De vliezen kunnen prima breken tijdens het persen en zelfs dat is geen noodzaak. Een kindje kan ook prima in de vliezen geboren worden.
– Uit onderzoek is gebleken dat het routinematig breken van de vliezen de baring niet versnelt (KNOV, 2013).
Kortom er is geen enkele reden om de vliezen routinematig te breken! Het is zelfs zo dat het kunstmatig breken van de vliezen, voordat mevrouw 3 cm ontsluiting heeft bereikt, zinloos is en kan zorgen voor onnodige interventies, zoals bijstimulatie of een keizersnede (KNOV, 2006).

Een andere reden voor het breken van de vliezen is een baring die niet vordert, hoewel dit nog niet bewezen nuttig is (KNOV, 2006). Het is mogelijk dat het er voor zorgt dat de bevalling beter vordert, maar zeker weten doen we het niet.

Het breken van de vliezen is een behoorlijke interventie. Je moet opnieuw vaginaal onderzoeken, wat geen enkele vrouw prettig vind. Tevens brengt het ook risico’s met zich mee, zoals een infectie of de uitzakking van de navelstreng. Om die redenen ben ik dan ook huiverig voor het toepassen van het breken van de vliezen bij een ‘langzamere baring’ (standaard doe ik het sowieso al niet!).  Ik ben er van overtuigd dat elke vrouw op haar eigen manier baart en je dus geen tijd op de baring kunt plakken. Als je merkt dat de baring echt stagneert, kun je ook andere opties proberen, voordat je overgaat op het breken van de vliezen. Zo zijn het geven van extra mentale steun, het nemen van een bad, het wisselen van houding, even wat eten of drinken (afleiding), tepelstimulatie en het legen van de blaas of het rectum, wel al nuttig gebleken bij een trager verloop van de baring (KNOV, 2006).

Helaas denken veel zorgverleners er anders over. Zij proberen deze methodes niet eens, maar gaan gelijk over op het breken van de vliezen (NVOG, 2006). Bij een echte niet vorderende baring, is het zo dat mevrouw naar het ziekenhuis moet. In het ziekenhuis is het eerste wat ze doen toch het breken van de vliezen, ook al is het nog niet bewezen nuttig. Ik zou er dus voor kiezen om bij een thuisbevalling eerst de andere opties te proberen en als dit niet werkt alsnog de vliezen te breken. Op die manier heb je toch nog de kans om thuis af te wachten of het breken van de vliezen bij deze mevrouw zin heeft.

Conclusie
Als een zorgverleners zomaar besluit je vliezen te breken, terwijl je bevalling eigenlijk nog prima verloopt, schroom niet om er iets van te zeggen (ook handig dit op te nemen in je bevallingsplan!). Het is niet nodig en niet nuttig! Als je merkt dat je bevalling wat stagneert of wel erg traag verloopt, wees niet bang. Elke bevalling verloopt op zijn eigen manier. Willen ze je vliezen gaan breken om deze reden? Je kunt altijd eerst voorstellen om bijvoorbeeld in bad te gaan, te veranderen van houding of eens te gaan plassen. Wie weet is dit net het zetje wat je nodig hebt.

Lisa Williams @Flickr
Lisa Williams @Flickr

Bronnen:
Bogaerts, A., Geerdens, L., & Gooris, F. (2009). Normale baring en kraambed (3e dr.). Antwerpen: Garant.

De verloskundige (s.a.)
Gevonden op het internet op 4 december 2014 via http://deverloskundige.nl/bevalling/subtekstpagina/135/vliezen-breken/

KNOV (2006) Niet-vorderende ontsluiting: Aanbevelingen voor verloskundig beleid, begeleiding en preventie. Gevonden op het internet op 4 december 2014 via http://www.knov.nl/fms/file/knov.nl/knov_downloads/455/file/KNOV-Standaard%20Niet%20vorderende%20ontsluiting.pdf?download_category=overig

KNOV (2013)
Gevonden op het internet op 4 december 2014 via http://www.knov.nl/actueel-overzicht/nieuws-
overzicht/detail/routine-amniotomie-verkort-de-duur-van-de-baring-niet/1144

NVOG (2006)
Gevonden op het internet op 4 december 2014 via http://nvog-documenten.nl/index.php?pagina=/richtlijn/item/pagina.php&richtlijn_id=689