Tepelkloven

Het geven van borstvoeding hoort geen pijn te doen! Toch is dit bij het hebben van tepelkloven wel het geval. De pijn belemmert het voeden en is een van de meest voorkomende oorzaken van het vroegtijdig stoppen met het geven van borstvoeding, zonde! Tepelkloofjes kun je namelijk voorkomen en genezen, maar hoe?

Wat zijn tepelkloven?
Tepelkloven zijn kleine beschadigingen op de overgang tussen tepel en tepelhof of op je tepel zelf. Dit kunnen kleine scheurtjes zijn, maar ook echte wondjes. (Huidhuis, s.a.)
Als je start met het geven van borstvoeding, kan dit even onaangenaam voelen. Je borsten zijn het niet gewend en het bindweefsel in de tepels wordt voor het eerst wat opgerekt. Dit kan onaangenaam voelen, maar hoort niet echt pijnlijk te zijn. Mocht je echt pijn ervaren is het altijd goed om te kijken hoe je kindje aanligt. Kloven kun je herkennen door de beschadigingen rondom de tepel, maar ook doordat de pijn langer aanhoudt dat de ‘aanpasgevoeligheid’ en ook vaak pijnlijk is tussen de voedingen door. (La Leche League, s.a)

Oorzaak van tepelkloven
Het krijgen van tepelkloven kan verschillende oorzaken hebben. (Baby en borstvoeding, 2016)

Niet goed aan de borst drinken
De meest voorkomende oorzaak van het ontstaan van tepelkloven is dat een kindje niet goed aan de borst drinkt. In het begin is het soms wat lastig om je kindje aan te leggen en veel vrouwen nemen genoegen met een bepaalde drinkhouding, ook al voelt deze niet prettig. Dit kan er voor zorgen dat er tepelkloven ontstaan. Heel vervelend, want daarna voelt het drinken helemaal niet meer prettig! (La Leche League, s.a.)

Spruw
Spruw is een schimmelinfectie die regelmatig voorkomt. Spruw zit zowel in het mondje van het kindje als op de borst. Deze infectie is o.a. te herkennen aan een witte uitslag in het mondje van het kindje, die je niet weg kunt vegen, maar dus ook aan plotseling pijn ervaren tijdens het voeden en evt. het ontstaan van tepelkloven. (Borstvoeding aardig, 2014)

Een te korte tongriem
Sommige kindjes worden geboren met een te korte/te strakke tongriem. Dit kan het kindje belemmeren in het juist drinken aan de borst, wat er voor kan zorgen dat er tepelkloven ontstaan. (Kleintjes, s.a.)

Voorkomen van tepelkloven
Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Het gaat dan voornamelijk om de grootste oorzaak van tepelkloven, namelijk het niet goed aan de borst drinken. Het is heel belangrijk om vanaf het begin goed te kijken naar hoe een kindje aanligt en echt bij te sturen mocht dit niet goed/pijnlijk zijn. Als je namelijk eindelijk blij bent dat het kindje aan de borst ligt en dan maar genoegen neemt met een eigenlijk te kleine aanhap, kan dit zorgen voor tepelkloven en op langere termijn dus veel meer gevolgen hebben. Kom je er zelf niet uit, vraag of er iemand met je mee kan kijken!
Genezen
Mocht je toch last hebben gekregen van tepelkloven is het natuurlijk de bedoeling dat deze zo snel mogelijk genezen. Er zijn verschillende technieken: de droge wond genezing en de vochtige wond genezing. Bij droge wond genezing zorg je dat de omgeving van de tepel droog blijft. Bij vochtige wondgenezing zorg je voor een omgeving rondom de tepel waarin het juist vochtig blijft. Droge wond genezing kun je prima als eerste redmiddel gebruiken, maar mocht dit niet werken werkt vochtige wondgenezing het beste. Bij vochtige wondgenezing is er namelijk een barrière tegen bacteriën, er wordt sneller nieuw bindweefsel gevormd en kunnen opperhuidcellen zich gemakkelijker verplaatsen. (La Leche League, s.a.). Uiteraard kun je ook een combinatie gebruiken! Eerst aan de lucht laten drogen en nadien gellpads bijvoorbeeld.

Droge wond genezing

Laten drogen
Je kunt gebruik maken van droge wondgenezing door de tepels na de het voeden aan de lucht te laten drogen. (Huidhuis, s.a.)

Melk
Een druppel moedermelk uitsmeren over de tepel en het tepelhof en deze nadien laten opdrogen. Hier zitten antistoffen in die kunnen bijdragen aan de genezing. (Huidhuis, s.a.)

Regelmatig verschonen zoogkompressen
Verschoon regelmatig de zoogkompressen, zodat er geen bacteriën in kunnen gaan zitten die de tepelkloven verergeren en niet kunnen zorgen voor een broeierige omgeving. (Huidhuis, s.a.)

Vochtige wond genezing

Zuivere lanoline
Lanoline zorgt er voor dat de natuurlijke vochtbalans van de tepel in stand blijft, waardoor de tepel sneller geneest. (La Leche League, s.a.; Baby en Borstvoeding, 2016)

Gellpads
Gellpads zorgen voor een vochtige omgeving met een barrière tegen bacteriën van buitenaf. Ze werken verkoelend en bevorderen de genezing. (Huidhuis, s.a.)

Conclusie
Tepelkloven zijn heel vervelend en het is heel belangrijk om het ontstaan hiervan te voorkomen! Mocht het je toch een keer overkomen, zijn er gelukkig manieren om ze zo snel mogelijk te genezen.

3802740128_096042a6db_o.jpg
Bron: Aurimas Mikalauskas @Flickr

Bronnen
Baby en borstvoeding (2016)
Gevonden op het internet op 29 september 2016 via http://www.babyenborstvoeding.nl/tepelkloven/

Borstvoeding aardig (2014)
Gevonden op het internet op 29 september 2016 via http://borstvoeding.aardig.be/borstvoedingstips/spruw/

Huidhuis (s.a.)
Gevonden op het internet op 29 september 2016 via https://huidhuis.nl/huidaandoening/tepelkloven
Kleintjes, S. (s.a.) Knippen van een te kort tongriempje. Gevonden op het internet op 29 september 2016 via https://www.borstvoeding.com/problemen/tongriempje/knippen.html

La Leche League (s.a.)
Gevonden op het internet op 29 september 2016 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/166-pijnlijke-tepels-kloven

Advertenties

Een baby & warm weer

We kunnen er niet aan voorbij. Ook in Nederland is er nu echt sprake van tropische temperaturen! Hoe kun je met dit warme weer het beste rekening houden met je (pasgeboren) baby’tje?

Voeding

Borstvoeding (Kleintjes, s.a.; La Leche League, s.a.; Prolacta, s.a.)
Voed ook op deze warme dagen je kindje op verzoek. Door dit warme weer heeft je kindje meer behoefte aan borstvoeding en zal zich dan ook vaker melden. Doet je kindje dit niet, dan is het belangrijk om zelf te zorgen voor wat extra voedingsmomenten. Het is belangrijk om je kindje (onder de 6 maanden) geen water bij te geven. In water zitten niet de voedingstoffen die het kindje nodig heeft en door het water zal het kindje sneller vol zitten en minder om borstvoeding vragen. Het is juist belangrijk om je kindje frequent te voeden, zodat het voldoende voedingstoffen en voldoende vocht binnen krijgt. Als je kindje dorst heeft, zal het gewoon om een slokje borstvoeding vragen. Zorg er wel voor dat je zelf extra water drinkt!

Kunstvoeding
Bij kunstvoeding mag je de voeding eventueel aanvullen met wat extra water (5-10cc). Je kunt dit buiten de voedingen om extra aanbieden, maar je kunt ook per voeding wat meer water in de fles doen. Let wel op dat je kindje de melkvoedingen wel blijft innemen. Mocht je kindje door het extra water minder melkvoeding gaan drinken, is het verstandig om je kindje gewoon wat extra melkvoeding aan te bieden in plaats van water, zodat je kindje wel voldoende voedingstoffen binnen krijgt. (Cyh, 2016; Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; KCKZ, 2015)

Hoe kun je zien of je kindje voldoende drinkt?
Let op de poep en plasluiers van je kindje. Blijft je kindje een zelfde ontlastings- en plaspatroon houden? Heeft je kindje normale stoelgang, geen diarree? Urine hoort helder en niet geconcentreerd te zijn. Een kindje van ten minste 6 dagen, plast gemiddeld 6 keer op een dag. Let tevens op het gedrag van je kindje. Tekenen van uitdroging zijn bijvoorbeeld lusteloosheid en sufheid.

Koele plek
Zorg dat je baby altijd op een koele plek ligt, uit de tocht en ook uit de zon. Mocht je binnen geen koele plek hebben, kun je je kindje natuurlijk ook buiten in de schaduw leggen. Het is verstandig om een extra molton om het bedje te leggen, dat het transpiratievocht van je kindje goed kan opnemen. (Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; Loes, s.a.)

Ademende kleding

Zorg ervoor dat je kindje ademende kleding aan heeft. Een laagje is vaak voldoende, bijvoorbeeld een romper + luier of een hemdje + luier. Katoenen kleding zorgt ervoor dat je kindje de warmte goed kwijt kan. Ook katoenen luiers zijn met het warme weer beter dan wegwerpluiers. Wegwerpluiers zijn van plastic en ademen daarvoor veel slechter dan een katoenen luier. Tevens kan een katoenen luier meer vocht opvangen. (Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; Loes, s.a.)

De nacht
Zorg er ook ’s nachts voor dat je kindje niet te warm is aangekleed (romper – pyjamajasje – luier is voldoende). Dek je kindje daarna toe met een dun, ademend (katoenen) lakentje. (Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; Loes, s.a.)

Er op uit

Draagzak/draagdoek
Mocht je gaan wandelen met een draagzak/draagdoek, let er op dat je beide niet te warm gekleed bent en jullie je warmte kwijt kunnen. Kies voor een dunne draagdoek van ademend materiaal.

Kinderwagen
Als je gaat wandelen met de kinderwagen, gebruik dan liever niet de kap, maar een parasolletje. Onder de kap kan de warmte extra blijven hangen. Hang ook nooit een doek over de kap, dit zorgt er voor dat de hitte binnen blijft en het veel te warm wordt in de kinderwagen. (CJG Zutphen, s.a.; Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; Loes, s.a.; KCKZ, 2015)

Auto
Zorg dat je de auto voordat je weggaat goed lucht en zet hem zo mogelijk in de schaduw. Laat je kindje nooit alleen achter in de auto! (Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, s.a.; Loes, s.a.)

Conclusie
Warm weer is extra reden om goed op je kindje te letten! Zorg dat je kindje zijn/haar warmte kwijt kan en goed blijft drinken.

Eugene Oden @Flickr.jpg
Bron: Eugene Oden @Flickr

Bronnen

Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht (s.a.)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=7&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwiM6vbo6N7OAhXBWBQKHQIKCS0QFghNMAY&url=http%3A%2F%2Fwww.jeugdengezinutrecht.nl%2Fshowfile.asp%3Ffil_id%3D2553&usg=AFQjCNH3fHTQ1nOAjpttAVD1sICBkYhp5w&sig2=SIruoYOSZnM2mNfvaYhV9Q&bvm=bv.130731782,d.d24

CJG Zutphen (s.a.)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via http://www.cjgzutphen.nl/shownews.asp?cat_id=-1&web_id=163&nws_id=1069

Cyh (2016)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via http://www.cyh.com/HealthTopics/HealthTopicDetails.aspx?p=114&np=305&id=1605

KCKZ (2015)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via http://app.kenniscentrumkraamzorg.nl/wp-content/uploads/2015/09/Zorgprotocol-Baby-bij-warm-of-koud-weer.pdf

Kleintjes, S. (s.a.) Bij warm weer: geen extra water bij #borstvoeding geven. Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via https://www.borstvoeding.com/artikelen/kindjeaandeborst/al-even-bezig/zomer.html

La Leche League (s.a.)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/1-warm-weer

Loes (s.a.)
Gevonden op het internet op 16 augustus 2016 via https://www.loes.nl/tips/baby/gezondheid/hoe-verzorg-je-je-baby-bij-warm-weer.html

Prolacta (s.a.)
Gevonden op het internet op 26 augustus 2016 via http://www.prolacta.nl/index.php?page=FAQ_Borstvoeding-Veelgestelde_vragen_over_borstvoeding-Hoe_vaak,_hoe_lang,_hoe-Warm_weer_-_borstvoeding&pid=161

Een borstontsteking

Wat is een borstontsteking en hoe ontstaat het? (Webmd, s.a.; Borstvoeding Natuurlijk, s.a.)
Een borstontsteking is een ontsteking van het borstklierweefsel. Er zijn 2 mogelijke oorzaken voor een borstontsteking.
1. Een borstontsteking kan veroorzaakt worden doordat er melk achter blijft in melkkanaaltjes. De melkkanaaltjes zitten hierdoor te vol en lopen over naar het naastliggende weefsel. Dit zorgt voor een ontstekingsreactie. Een verstopt melkkanaaltje kan verscheidene oorzaken hebben. Zo kan dit bijvoorbeeld ontstaan doordat het kindje verkeerd aan de borst drinkt, waardoor de borst niet goed leeggedronken wordt, maar het kan ook ontstaan door bijvoorbeeld een te strakke bh of het induwen van de borst tijdens de voeding. (La Leche League, s.a.)
2. Een bacterie kan de borst binnendringen wanneer de borst kapot is door bijvoorbeeld een tepelkloof.

Een combinatie kan ook. Het kan zo zijn dat door een kapotte tepel je niet graag aanlegt, waardoor de borst niet goed leeggedronken wordt en je verstopte melkkanaaltjes krijgt. (La Leche League, s.a.)
Een borstontsteking kan ook ontstaan tijdens het geven van kunstvoeding. Er wordt wel melk aangemaakt maar niet geleegd. Toch komt dit niet vaak voor.

Hoe herken je een borstontsteking?
Tijdens een borstontsteking voel je je vaak niet lekker. Je voelt je grieperig, rilt, hebt hoofd- en spierpijn. Je borst voelt pijnlijk en in het geval van verstopte melkkanaaltjes heb je vaak een rode, harde pijnlijke plek in je borst. Tevens ontwikkel je koorts. (Borstvoeding Natuurlijk, s.a.)

Een borstontsteking voorkomen (Borstvoeding Natuurlijk, s.a.)
Voorkomen is altijd beter dan genezen.
– Leg je kindje goed aan. Vraag eventueel een kraamverzorgster, verloskundige of lactatiekundige om met je mee te kijken.
– Zorg ervoor dat je kindje de borst goed leeg drinkt. Wissel daarvoor ook regelmatig van voedingshouding.
– Zorg dat je geen knellende kleding/bh’s aan trekt, wel ondersteunende bh’s.

Een borstontsteking genezen

Eerste 24 uur (Kleintjes, s.a.; Borstvoeding Natuurlijk, s.a.)
De eerste 24 uur hoef je je huisarts nog niet in te schakelen. Er zijn voldoende dingen die je eerst zelf kunt proberen en die in veel gevallen de borstontsteking doen verhelpen.

Probeer altijd eerst de oorzaak te achterhalen. Is er sprake van een tepelkloof? Word je kindje goed aangelegd? Drinkt je kindje de borst goed leeg? Is er teveel melk? Afknellende kleding?
– Het is heel belangrijk om de borst goed te legen. Leg je kindje daarom regelmatig (8-12 x per 24 uur) aan. Indien je borst na de voeding nog niet leeg is, is het verstandig om deze leeg te kolven.
– Indien je kindje niet aan de borst drinkt, is het belangrijk om regelmatig de borst leeg te kolven in dezelfde frequentie als dat je kindje drinkt.
– Rust.
– Gebruik warme kompressen/warme douches om de melk in de borst beter door te laten stromen.
– Gebruik liever geen koude/ijs kompressen. Dit zorgt er voor dat de melk juist niet stroomt.
– Behandel eventuele tepelkloven.
– Masseer de pijnlijke, harde plekken voor en/of tijdens de voeding.
– Smeer kwark op je borst. Kwark helpt om warmte en afvalstoffen uit je borst te halen. Tevens werkt koude kwark pijnstillend. (van Veldhuizen-Staas, 2016)

Na 24 uur (Newman, s.a.)
Indien je alles hebt geprobeerd en de borstontsteking nog niet lijkt te verminderen na 24 uur of juist erger wordt, is het verstandig om de huisarts in te schakelen. Mogelijk heb je dan toch antibiotica nodig om van de ontsteking af te komen en weer met plezier te voeden. (Kleintjes, s.a.)

Conclusie
Een van de vervelendste gebeurtenissen die je kan overkomen tijdens het geven van borstvoeding. Ook kun je een borstontsteking krijgen als je kunstvoeding geeft. Gelukkig zijn er veel hulpmiddelen om de ontsteking te lijf te gaan. Je kunt altijd iemand raadplegen om met je mee te kijken, zoals een kraamverzorgster, verloskundige of een lactatiekundige.

David Leo Veksler @ flickr.jpg
Bron: David Leo Veksler @ Flickr

Bronnen

Borstvoeding natuurlijk (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 augustus 2016 via http://www.borstvoedingnatuurlijk.nl/Borstvoeding/Informatie_per_onderwerp/Problemen___oplossingen/Borstontsteking

Kleintjes, S. (s.a.). Hoe kom je van een borstontsteking af? Gevonden op het internet op 15 augustus 2016 via https://www.borstvoeding.com/problemen/ontsteking/borstontsteking.html

La Leche League (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 augustus 2016 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/33-borstontsteking-verstopping

Newman, J. (s.a.) Verstopt melkkanaaltje en borstontsteking (mastitis). Gevonden op het internet op 15 augustus 2015 via https://www.borstvoeding.com/problemen/ontsteking/verstopt.html

Webmd (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 augustus 2016 via http://www.webmd.com/parenting/baby/tc/mastitis-while-breast-feeding-topic-overview

van Veldhuizen-Staas, G. (2016). Hulpmiddelen en technieken bij verstopte melkkanalen en borstontsteking. Gevonden op het internet op 15 augustus 2016 via https://eurolactatie.net/2016/05/07/hulpmiddelen-en-technieken-bij-verstopte-melkkanalen-en-borstontsteking/

Tepelhoedjes

Te pas en te onpas zie je hem tegenwoordig voorbij komen: het tepelhoedje. Voor talloze problemen wordt er gegrepen naar het siliconen hoedje: pijnlijke tepels, ingetrokken tepels, niet goed aanhappen… Maar is dit eigenlijk wel zo’n goed idee?

Wat is een tepelhoedje?
Een tepelhoedje in een dun siliconen hoedje dat over de tepel en tepelhof wordt gelegd. Het wordt tegenwoordig bij veel verschillende borstvoedingsproblemen gebruikt.

@wikipedia Nipple shield Tepelhoedje.JPG
Bron: @wikipedia

Goed idee?
Nee, een tepelhoedje is eigenlijk niet aan te bevelen. Om dit duidelijker te maken ga ik verschillende borstvoedingsproblemen waarbij een tepelhoedje gebruikt wordt even overlopen.

Pijnlijke tepels
Veel vrouwen met pijnlijke tepels neigen naar een tepelhoedje. Een tepelhoedje wordt over de tepel geplaatst, waardoor de vrouw het gevoel krijgt dat ze de tepel beschermt tijdens het voeden. Maar, een tepelhoedje wordt vaak verkeerd geplaatst en ook als het tepelhoedje wel goed wordt geplaatst, schuurt deze behoorlijk. Hierdoor wordt de tepel juist keer op keer opengehaald en heelt het dus helemaal niet. Een tepelhoedje is dus niet het juiste hulpmiddel op dit moment. Het is de bedoeling dat je de oorzaak van de pijnlijke tepels (meestal verkeerd aanleggen) aanpakt. Ondertussen probeer je de tepel te laten helen: druppeltje melk uitsmeren, in de lucht laten drogen, korter maar frequenter voeden etc. (Bon, s.a.)

Ingetrokken tepels
Een pasgeborene moet niet zuigen aan de tepel, het moet een groot deel van het tepelhof in de mond nemen om goed aan de borst te drinken. Ingetrokken tepels hoeven dus helemaal geen probleem te zijn tijdens de borstvoeding. Hoe kun je het kindje dan helpen aanleggen? Zie hieronder bij ‘een betere oplossing’. (La Leche League, 2015)

Niet goed aanhappen
Vooral tijdens de eerste dagen is borstvoeding oefenen. Het nog niet goed kunnen aanhappen wordt vaak gebruikt als reden om een tepelhoedje te gebruiken, maar dit is eigenlijk niet slim. Door het gebruik van een tepelhoedje leert het kindje om op een andere manier aan de borst te drinken. Hij kan minder van het tepelhof in zijn mond nemen, waardoor de borst minder goed leeg gedronken kan worden en je sneller last krijgt van een borstontsteking. In de eerste borstvoedingsperiode zorgen voor het grootste deel de hormonen dat de borstvoeding op gang komt, maar na verloop van tijd gaat dit over naar vooral vraag en aanbod. In het begin merk je dus nog niet dat een tepelhoedje de melkproductie remt, maar wanneer je meer afhankelijk bent van het vraag en aanbod principe, kan de melkproductie verminderd worden, doordat het kindje minder goed de borst leeg kan drinken. Tevens is er geen sprake van direct huid op huid contact, waardoor de toeschietreflex minder snel toeschiet en het kindje ook sneller gefrustreerd kan raken aan de borst. Het is dus belangrijk dat het kindje goed leert aanhappen, juist zonder tepelhoedje, om de melkproductie ook op lange termijn in stand te kunnen houden. (Bon, s.a. ; Centrum voor Borstvoeding, s.a.)

Wetenschappelijk onderzoek
Op dit moment wordt het tepelhoedje in de meeste gevallen nog niet ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Tevens is er helemaal niets onderzocht over eventuele lange termijn effecten. Zo wordt er niet gekeken of vrouwen op lange termijn nog borstvoeding geven bijvoorbeeld of hoe het zit met de melkproductie op lange termijn. (McKechnie & Eglash, 2010)

Een beter oplossing
Een oplossing voor veel van deze problemen is Biological Nurturing. Biological Nurturing is een manier van voeden waarbij rekening wordt gehouden met de natuurlijke reflexen van moeder en kind.

Hoe doe je dit?
Bij voeden via Biological Nurturing leunt de moeder achterover en plaatst ze haar kindje bovenop zich. Op deze manier wordt het hele lichaam van het kindje ondersteunt door het lichaam van de moeder en hoeft de moeder haar kindje niet eens zelf vast te houden. In deze houding worden alle reflexen van het kindje benut, waardoor het zichzelf aan de borst kan leggen. (Colson, 2010)

Waarom?
In onze oudere borstvoedingshoudingen, bijvoorbeeld de madonnahouding, zit de moeder kaarsrecht. Haar kindje drukt ze tegen zich aan. Schouders en nek verkrampen en je krijgt een lamme arm. Op deze manier voeden is niet relaxed. Tegelijkertijd wordt het kindje door de zwaartekracht naar beneden getrokken, juist van de borst af. Hierdoor kan er (zeker als het kindje krachtiger gaat drinken) meer wrijving op de tepel ontstaan, waardoor je pijnlijke tepels kunt krijgen. Tevens werkt de zwaartekracht niet mee met de reflexen van het kindje, waardoor het soms lijkt of het kindje de borst tegenwerkt. (Colson, 2010)

Door het kindje gewoon op je te plaatsen terwijl je zelf achterover leunt, zit je sowieso zelf een stuk comfortabeler. Tevens werkt de zwaartekracht nu in de goede richting, waardoor het kindje alle aangeboren reflexen kan benutten om aan de borst te kunnen drinken. (Colson, 2010)

Conclusie
Tepelhoedjes worden op dit moment te snel gebruikt. Zeker in die eerste periode, de kraamtijd, wordt er snel gegrepen naar een tepelhoedje. Biological nurturing kan in veel gevallen de ideale oplossing zijn en zorgt er uiteindelijk tevens voor dat er meer vrouwen borstvoeding zullen blijven geven, ook op lange termijn. Het is een gemakkelijke oplossing en dus zeker het proberen waard. Bij pijnlijke tepels is het tepelhoedje geen oplossing. Het haalt alleen vaak de symptomen weg, maar de oorzaak niet. Beter zou dus zijn om de oorzaak op te lossen. Bij ingetrokken tepels en niet goed kunnen aanhappen zou mijn advies zijn om het tepelhoedje als allerlaatste te proberen, maar dan nog het liefst na contact met een lactatiekundige om te kijken of er alles uitgehaald is wat er in zit zonder tepelhoedje. Uiteraard gaat ook mijn voorkeur uit voor een tepelhoedje boven kunstvoeding. Mocht je alles geprobeerd hebben en niets hielp, dan is het tepelhoedje zeker het proberen waard! Ik wil alleen meegeven dat een tepelhoedje vaak symptomen oplost, maar het probleem, de oorzaak, zelf niet. Het tepelhoedje zou dus, in mijn ogen, niet snel gebruikt moeten worden, maar enkel als het niet anders kan of wanneer je dit liever wilt.

Aurimas Mikalauskas @Flickr.jpg
Bron: Aurimas Mikalauskas @Flickr

Bronnen
Bon, A. (s.a.) Tepelhoedjes, ingetrokken tepels en Niplette. Borstvoeding.com

Centrum voor Borstvoeding (s.a.) Gevonden op het internet op 15 april 2016 via http://www.centrumvoorborstvoeding.nl/voorlichting/voeden+met+een+tepelhoedje

Colson, S. (2010) Inleiding tot biological nurturing; een nieuwe kijk op borstvoeding. Hale Publishing.

McKechnie, A.C., & Eglash, A. (2010) Nipple Shields: A Review of the Literature. Breastfeed Medicine, 5(6), 309-314.

La Leche League (2015)
Gevonden op het internet op 15 april 2016 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/281-vlakke-of-ingetrokken-tepels

Darmkrampjes

Vrijwel elke baby heeft er een keer last van: darmkrampjes. Heel vervelend, want je voelt je op zo’n moment vaak echt machteloos. Gelukkig zijn er wel tips & tricks om de darmkrampjes draaglijker te maken of zelfs op te lossen.

Hoe ontstaan darmkrampen?
Er zijn uiteraard talloze redenen waarom darmkrampjes kunnen ontstaan. Hieronder noem ik de meest voorkomende. Mocht je twijfelen aan de reden dat je kindje zoveel darmkrampjes heeft en helpt niets? Neem dan contact op met een zorgverlener. Als moeder heb je vaak het beste door of het iets normaals is of niet.


Fysiologisch
In de meeste gevallen van darmkrampjes gaat het om fysiologische darmkrampjes. De darmen van je kindje gaan na de geboorte nog verder met rijpen en ontwikkelen. Ze moeten nog even wennen aan hun nieuwe taak: het verwerken en verteren van voedsel. Dit kan er voor zorgen dat er darmkrampen ontstaan. Gelukkig gaan ze na verloop van tijd vanzelf over, wanneer de darmen van je kindje verder uitgerijpt zijn. Dit is meestal rond 6 maanden. (Ouders van nu, s.a.; La Leche League, 2014)

Te veel voormelk (borstvoeding)
Indien je kindje borstvoeding krijgt, kunnen darmkrampjes ook veroorzaakt worden doordat je kindje veel voormelk krijgt en weinig achtermelk. Tijdens een voeding, verandert de samenstelling van de moedermelk continue. Hoe meer melk er uit de borst wordt gedronken, hoe vetter de melk wordt. De voormelk heeft dus een lager vetgehalte dan de achtermelk. In voormelk vooral veel melksuikers. Indien je kindje veel voormelk krijgt, komt deze melk heel snel al weer verder in de darmen terecht, terwijl vettere melk wat langer in de maag blijft hangen. Plots komt er dus een grote hoeveelheid melksuikers in de darmen van je kindje terecht. De darmen moeten heel hard aan de slag om deze grote hoeveelheid te verwerken en kunnen dit eigenlijk niet goed aan. Dan ontstaan er darmkrampjes. Het is dus belangrijk dat je kindje de eerste borst altijd goed leeg drinkt en dat je dus de tweede borst pas aanbiedt als je kindje de eerste borst zelf heeft losgelaten of in slaap is gevallen na een efficiënte voeding. (Borstvoeding.com, s.a.)

Lucht in de darmen
Sommige baby’s drinken ontzettend snel. Vaak komt er dan ook lucht mee naar binnen en dit komt ook in de darmen terecht. Door deze lucht worden de darmen uitgezet en ook dit kan darmkrampen geven. Een boertje tussendoor kan veel verlichting geven. Mocht je kindje te snel drinken uit de fles, kun je kiezen voor een speentje met een kleiner gaatje. (Ouders van nu, s.a.; Borstvoeding.com, s.a.)

Wat kun je doen?

– Laat je kindje lang genoeg aan de eerste borst drinken, zodat het ook de vette achtermelk binnenkrijgt.
– Probeer je kindje rustig te laten drinken, met (eventueel) een boertje tussendoor en een boertje daarna.
– Maak een kamillekompres: een katoenen washandje insmeren met kamilleolie. Daarna dit washandje verwarmen, bijvoorbeeld tussen 2 kruiken. Leg het washandje op de buik van je kindje, en wikkel daar een warme hydrofiele luier omheen. Hier overheen kunnen de kleertjes. Het kamillekompres kan gerust blijven zitten tot de volgende voeding. (Scheffers, van Mullem & Riezebos, 2014)
– Masseer het buikje van je baby met de klok mee (dit is dezelfde richting als waarop de darmen lopen). Je kunt hier ook oliën bij gebruiken, zoals kamilleolie en lavendelolie. (Groenevrouw, 2014)
– ‘Fietsen’ met de beentjes
– Geef tegendruk tegen het buikje aan. Dit kan bijvoorbeeld door het kindje te dragen met zijn/haar buik tegen jouw onderarm aan.
– Gebruik warmte. Dit werkt niet alleen tijdens weeën en tijdens menstruatiekrampen, maar natuurlijk ook bij darmkrampjes. Je kunt je kindje lekker meenemen onder een warme douche, een warm badje geven of een kruikje gebruiken.
– Draag je kindje in een draagdoek in de kikkerhouding: warmte, troost en tegendruk in een. (Groenevrouw, 2014)
– Drink venkelthee (1 theelepel op 1 liter water, 3 kopjes per dag) (Groenevrouw, 2014)

Infacol
Vaak wordt er ook Infacol aangeraden bij darmkrampjes. Infacol is nog nooit effectief gebleken in wetenschappelijk onderzoek. Dit blijkt ook weer uit recent Amerikaans onderzoek. (Johnson, Cocker & Chang, 2015) Ik zou zelf dan ook niet zomaar medicatie geven aan mijn kindje met darmkrampjes, terwijl het niet bewezen nuttig is en er voldoende huis, tuin en keukenmiddeltjes zijn met goed effect.

Conclusie
Darmkrampjes zijn onwijs vervelend, niet alleen voor het kindje zelf, maar ook voor de ouders die zich vaak heel machteloos voelen. Gelukkig zijn darmkrampjes in de meeste gevallen heel normaal en met simpele huis tuin en keukenmiddeltjes goed draagbaar te maken.

jpedraza @Pixabay
jpedraza @Pixabay

Bronnen
Borstvoeding.com (s.a.)
Gevonden op het internet op 9 november 2015 via
https://www.borstvoeding.com/artikelen/kindjeaandeborst/al-even-bezig/koliek.html

Groene vrouw (2014)
Gevonden op het internet op 9 november 2015 via http://www.groenevrouw.nl/buikkrampjes-geen-venkelthee-maar-wat-dan-wel/

La Leche League (2014)
Gevonden op het internet op 9 november 2015 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/141-huilen-en-troosten

Johnson, J., Cocker, K., & Chang, E. (2015) Infantile Colic: Recognition and Treatment. American Family Physician, 92(7), 577-582.

Ouders van nu (s.a.)
Gevonden op het internet op 9 november 2015 via http://www.oudersvannu.nl/baby/6-maanden/voeding/flesvoeding/help-mijn-baby-heeft-darmkrampjes/

Scheffer, K., van Mullen, L., & Riezebos, P. (2014) Wat maakt Natuurlijke Kraamzorg zo anders? https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CCEQFjAAahUKEwi73fyehITJAhUDcHIKHSWlCSs&url=http%3A%2F%2Fnatuurlijkekraamzorg.eu%2Fwp-content%2Fuploads%2F2014%2F11%2Fscriptie_kim__laura_en_paulien_natuurlijke_kraamzorg_2014.pdf&usg=AFQjCNESJHaAXiQLroJ9PvPb13LVHj_qxA&sig2=Vk2a4Q6QWjSqTCPSj8p5yg

Regeldagen

Regeldagen. Veelvoorkomend en soms erg vermoeiend. Een paar dagen waarop je kindje een beetje huilerig is, niet lekker in zijn/haar vel zit en vooral veel wil drinken. Veel ouders herkennen dit wel. Maar wat zijn regeldagen eigenlijk?

Wat is een regeldag? (Oei ik groei, 2015; Borstvoeding aardig, 2013; Borstvoeding.com, s.a. La Leche League, 2014)
Een regeldag gaat vaak gepaard met een groeispurt van je kindje. Je kindje heeft door deze  (naderende) groeispurt meer behoefte aan voeding en energie. Jouw borsten maken nog niet de benodigde hoeveelheid voeding, dus gaat je kindje meer voeding vragen, zodat vraag en aanbod terug in evenwicht komt.

Een regeldag komt niet alleen voor bij een groeispurt, maar kan bijvoorbeeld ook voorkomen als je terug bent gaan werken of als je net ziek bent geweest. Als je zelf terug bent gaan werken of als je net ziek bent geweest, is je melkproductie vaak wat terug gelopen. Je kindje zorgt er tijdens de regeldagen voor dat de productie terug in balans komt. Het kan ook zijn dat je kindje niet helemaal lekker is. Vaak merk je niet eens dat je kindje ziek is. Je kindje vraagt dan vaak gewoon meer borstvoeding, waardoor het ook meer antistoffen binnen krijgt en sneller fit is.

Hoe kom je de regeldagen door? (Oei ik groei, 2015; Borstvoeding aardig, 2013; Borstvoeding natuurlijk, s.a.)
De regeldagen zijn er voor bedoeld om terug een balans te vinden tussen vraag en aanbod, maar kunnen heel erg vermoeiend zijn. Borstvoeding geven op verzoek tijdens de regeldagen is het beste wat je kunt doen, aangezien je zo het snelste terug een balans vindt. Door vaak aan te leggen, wordt er meer melk gedronken, waardoor de melkproductie wordt gestimuleerd. Het kan soms voelen alsof je borsten erg leeg zijn tijdens zo’n regeldag. Dit geeft niet! Hoe beter je borsten leeg gedronken worden, hoe meer melk er aangemaakt wordt.

Wanneer vinden er regeldagen plaats? (
Borstvoeding aardig, 2013)
Wanneer er regeldagen plaats vinden kan wisselen per kindje, maar ze vinden meestal plaats rond:
– 10 dagen
– 3 weken
– 6 weken
– 3 maanden
– 4 maanden
– 6 maanden
Ook na deze periode kunnen er uiteraard nog regeldagen plaats vinden.

Regeldagen bij flesvoeding
Ook kinderen die flesvoeding krijgen maken groeispurten door. Ook deze kinderen kunnen dus te maken krijgen met een regeldag. Op zo’n dag kun je je kindje dus ook op verzoek flesvoeding geven. Dit kan inhouden dat je kindje iets vaker of iets meer flesvoeding krijgt. (Regeldagen, s.a.)

Tryjimmy @pixabay
Tryjimmy @pixabay

Conclusie
Regeldagen zijn heel normaal! Dit is geen teken dat je te weinig voeding hebt, het is een teken dat je kindje meer behoefte krijgt aan voeding. Jouw melkproductie gaat zich hier tijdens de regeldagen op afstemmen.

Bronnen
Borstvoeding aardig (2013)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via http://borstvoeding.aardig.be/borstvoedingstips/regeldagen/

Borstvoeding.com (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via https://www.borstvoeding.com/artikelen/kindjeaandeborst/al-even-bezig/regeldagen.html

Borstvoeding natuurlijk (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via http://www.borstvoedingnatuurlijk.nl/Borstvoeding/Informatie_per_onderwerp/De_basis/Regeldagen

La Leche League (2014)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/188-regeldagen-en-groeispurt

Oei ik groei (2015)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via http://www.oeiikgroei.nl/baby/borstvoeding/regeldagen/

Regeldagen (s.a.)
Gevonden op het internet op 15 oktober 2015 via http://www.regeldagen.nl/regeldagen-bij-flesvoeding/

Stuwing

Een veel voorkomende klacht in de kraamtijd: Stuwing. Maar wat is stuwing nu eigenlijk precies en wat helpt om de klachten te verminderen?

Wat is stuwing? (Medela, s.a.; Borstvoeding aardig, 2014; Borstvoeding, s.a.; Sint Lucas Andreas ziekenhuis, s.a.)
In de eerste dagen na de bevalling produceren je borsten kleine beetjes, zeer voedzame melk: colostrum. Colostrum zit vol met antistoffen. De eerste dagen is de maag van je kindje nog heel klein en voldoet de kleine hoeveelheid, voedzame colostrum, maar de maag begint langzaamaan groter te worden, dus stimuleert je kindje de borsten om dit tempo bij te houden. Je kindje drinkt zeer regelmatig aan de borst en stimuleert hiermee je borsten om meer melk aan te gaan maken. Rond dag 3 merkt ongeveer 2/3 van alle mama’s dat hun borsten voller beginnen te worden. Ze worden voller, steviger en soms ook wat warmer, soms krijg je ook wat verhoging. Je borsten hebben reactie gegeven op de vraag van je kindje en produceren nu meer melk. Tevens wordt de colostrum nu langzaamaan vervangen door rijpe moedermelk. Je borsten weten nog niet precies hoeveel melk je kindje nu nodig heeft, wat er voor zorgt dat er vaak meer wordt aangemaakt dan nodig is, dit zorgt, samen met meer bloedtoevoer naar de borsten voor stuwing. In de uren die volgen gaat je lichaam aftasten hoeveel melk er precies nodig is. Dit doen ze aan de hand van de vraag naar voeding van je kindje. Bij de meeste vrouwen duurt deze stuwing ongeveer 24 uur, bij andere vrouwen duurt het wat langer. Niet iedereen krijgt overigens last van stuwing, soms komt de melkproductie bijvoorbeeld meer geleidelijk op gang, voordat de bloedtoevoer naar de borsten toeneemt.

Stuwing voorkomen (Borstvoeding, s.a.; Borstvoeding aardig, 2014)
Er zijn ook manieren om de kans op stuwing wat te verminderen of zelfs te voorkomen:
– Veel aanleggen in de eerste 48 uur. Zo’n 8-12 keer per dag.
– Een goede aanlegtechniek gebruiken, waardoor het kindje ook echt effectief kan drinken.
– Masseren van de borsten tijdens en voor het voeden.
– Laat je kindje zelf aangeven wanneer het genoeg gedronken heeft uit de borst. Hierbij is het belangrijk om de borst goed te legen. Dit kun je merken doordat je kindje op den duur enkel nog zal zuigen aan de borst, maar niet meer zal slikken. Dan kun je de andere borst nog aanbieden.
– Biedt beide borsten aan.

Stuwing behandelen (borstvoeding, s.a.; La Leche League, 2014; Sint Lucas Andreas ziekenhuis, s.a.; Eurolac, s.a.)

Aanleggen
– Gebruik een goede aanlegtechniek
– Leg het kindje zeer regelmatig aan
– Soms worden de tepels wat vlakker door de gespannenheid en volheid van je borsten. Dit kan het aanleggen moeilijker maken. Hierbij kan het helpen om het tepelhof zachter te maken met de reverse pressure softening techniek. Hierbij plaats je de vingers van twee handen, gebogen rond het tepelhof net rondom de tepel. (zie afbeelding) Je geeft druk op dit gebied gedurende 1 tot 3 minuten. Dit kun je herhalen tot het tepelhof zachter is en het kindje de borst beter kan aanhappen. Je kunt ook met de hand eerst een klein beetje melk afkolven en dit opvangen, om de borsten soepeler te maken en het aanhappen te vergemakkelijken. De afgekolfde moedermelk kan je later bijgeven.

RPS @la Leche League
RPS @la Leche League

– Masseer de borsten voor de voeding om de melkstroom te bevorderen.

Kompressen
– Gebruik warme kompressen voor de voeding, zodat de melk makkelijker kan stormen. Je kunt deze warme kompressen maken van bijvoorbeeld een hotpack, maar je kunt ook kamillethee gebruiken in je kompres, om extra effect te verkrijgen.
– Gebruik koude kompressen na de voeding, om de zwelling te verminderen en de pijn te verlichten.
– Plaats gekneusde koolbladeren in je bh, dit helpt ook om de stuwing te verminderen.

Kolven
– Indien je veel last hebt van de stuwing, kun je eenmalig de borsten helemaal leeg kolven, om de spanning te verminderen. Niet na elke voeding de borsten leegkolven, want hiermee stimuleer je enkel de productie.

Ondersteuning
– Paracetamol eventueel voor de pijn.
– Draag een stevige, maar niet knellende bh voor extra ondersteuning.
– Neem voldoende rust

Conclusie
Veel van deze tips kun je uiteraard ook gebruiken als je stuwing ervaart wanneer je flesvoeding geeft. Bijvoorbeeld de koude kompressen, de stevige bh en de koolbladeren. Allerlei manieren om de stuwing dragelijker te maken.

George Ruiz @flickr
George Ruiz @flickr


Bronnen
Borstvoeding (s.a.)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via https://www.borstvoeding.com/problemen/stuwing/melk.html

Borstvoeding aardig (2014)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via http://borstvoeding.aardig.be/borstvoedingstips/stuwing/

Eurolac (s.a.)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via http://eurolac.net/index.php?p=132

La Leche League (2014)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/281-vlakke-of-ingetrokken-tepels

Medela (s.a.)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via http://www.medela.com/BX/nl/breastfeeding/good-to-know/engorgement-and-mastitis.html

Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (s.a.)
Gevonden op het internet op 24 september 2015 via http://www.sintlucasandreasziekenhuis.nl/onderzoek-behandeling/behandeling-van-stuwing