Zwangerschapsvergiftiging

Een zwangerschapsvergiftiging is een van de mogelijke complicaties die kunnen ontstaan tijdens de zwangerschap. Wat is een zwangerschapsvergiftiging? Hoe ontstaat het? En kunnen we het voorkomen?



Wat is een zwangerschapsvergiftiging?
Bij 1 op de 10 zwangeren ontstaat tijdens de zwangerschap een hoge bloeddruk (hypertensie). We spreken van een zwangerschapshypertensie wanneer je herhaaldelijk een bovendruk hebt van meer dan 140 mmHg en/of een onderdruk van meer dan 90 mmHg, terwijl je voordien een normale bloeddruk had. Wanneer je een hoge bloeddruk (of een ernstig oplopende bloeddruk) hebt en daarbij ook eiwitten in je urine, spreken we van een zwangerschapsvergiftiging ofwel een pre-eclampsie. Een milde vorm van pre-eclampsie, komt voor bij 50 op de 1000 vrouwen. Een ernstige vorm komt voor bij 5 op de 1000 vrouwen. (HELLP, 2017; NVOG, 2011)

Een milde pre-eclampsie houdt in dat er een bloeddruk is waarbij de bovendruk ≥140 mmHg is en de onderdruk < 110 mmHg en dat er geen klachten zijn.
Een ernstige pre-ecwampsie houdt in dat de bovendruk ≥160 mmHg is, of er een onderdruk is van ≥110 mmHg, of dat er klachten zijn, of dat er veel eiwitten in je urine zitten (> 5 gram per 24 uur). (NVOG, 2011)

Wanneer je ook stuipen krijgt, spreken we van een eclampsie.



Hoe ontstaat een zwangerschapsvergiftiging?
Een zwangerschapsvergiftiging ontstaat na de 20ste week van de zwangerschap. Hoewel we al heel lang weten dat deze complicatie kan ontstaan tijdens de zwangerschap (al sinds het oude Griekse rijk), weten we nog niet precies hoe dit kan ontstaan. Wel weten we dat de placenta een grote rol speelt in het ontstaan, aangezien het na de geboorte van de placenta weer verdwijnt. (Post Uiterweer, Veerbeek & Franx, 2015) Tevens heeft de erfelijke aanleg en het afweersysteem er waarschijnlijk ook mee te maken. (Isala, 2017)

Klachten

Soms ontstaan een zwangerschapsvergiftiging zonder klachten, maar vaak komen er ook klachten bij kijken. Typische klachten voor een zwangerschapsvergiftiging zijn (Isala, 2017):
– Oedeem (enkels, handen en gezicht)
– Bandgevoel rondom buik en/of hoofd
– Hoofdpijn
– Tintelende vingers (door het vocht vasthouden)
– Misselijkheid, braken
– Visusstoornissen: sterretjes zien, lichtflitsen, wazig zien
– Pijn tussen de schouderbladen
– Eiwitten in de urine (proteïnurie)



Diagnose
Wanneer je een verhoogde bloeddruk hebt, wordt je urine gecontroleerd op eiwitten. Ook wanneer je een oplopende bloeddruk hebt, kan je urine gecontroleerd worden. Wanneer deze aanwezig zijn en/of je hebt klachten die mogelijk gelinkt kunnen worden aan een pre-eclampsie, zal je verloskundige je doorverwijzen naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis wordt nogmaals je bloeddruk gecontroleerd, je urine gecheckt, de conditie van je kindje beoordeeld en tevens wordt er bloed afgenomen waarin de hoeveelheid bloedplaatjes wordt gecheckt en je lever- en nierfuncties worden beoordeeld. Wanneer je opnieuw een hoge bloeddruk heb, eiwitten in je urine en ook afwijkende bloedwaarden, lijkt het erop dat je een zwangerschapsvergiftiging hebt. Op deze manier kan de diagnose gesteld worden. (Erasmuc MC, s.a.)

Gevaarlijk? (Erasmus MC, s.a.)
Een hoge bloeddruk geeft meer kans op complicaties tijdens de zwangerschap.
1. Door de hoge bloeddruk kan de bloedtoevoer naar de placenta afnemen. Hierdoor krijgt je kindje minder voedingsstoffen en zuurstof, waardoor de conditie achteruit kan gaan en de groei kan achterblijven. Meestal gebeurt dit niet bij een licht verhoogde bloeddruk, maar bij een ernstig verhoogde bloeddruk kan dit wel gebeuren (bijvoorbeeld bij een onderdruk van 120 mmHg). Hierdoor kan het nodig zijn om het kindje eerder geboren te laten worden, waardoor het kindje ook de risico’s van prematuriteit mee krijgt.
2. Een zwangerschapsvergiftiging kan er bij moeder voor zorgen dat haar nieren en lever minder goed gaan functioneren.
3. Een zwangerschapsvergiftiging kan uitmonden in stuipen bij moeder.

Verhoogde kans (HELLP, 2017; KNOV, 2013)
Je kunt niet van te voren voorspellen of je een zwangerschapsvergiftiging krijgt, maar er zijn wel redenen waardoor je een hogere kans kunt hebben:
– Overgewicht (BMI >35 risico x 4)
– Diabetes
– Hart- en vaatziekten
– Meerlingzwangerschap
– Nierziektes
– Sommige auto-immuunziektes
– Boven de 40 (risico verdubbeld)
– Eerste zwangerschap
– Wanneer je moeder en/of zus een ernstige hoge bloeddruk hadden tijdens hun zwangerschap (risico x 5)



Voorkomen
Er is nog geen bewezen methode gevonden waarmee we een zwangerschapsvergiftiging kunnen voorkomen, maar er zijn wel theorieën die aangeven dat bepaalde supplementen de kans zouden kunnen verkleinen.

1. Calcium
Mogelijk zou calcium een beschermd effect (kans neemt 50% af) kunnen hebben tegen een zwangerschapsvergiftiging. Het is dus belangrijk om voldoende (1 gram per dag) calcium binnen te krijgen per dag. Indien je dit niet krijgt, kan het helpen om calcium bij te nemen (max. 2,5 gram per dag) (KNOV, 2016; Voedingscentrum, s.a.)

2. Magnesium
Mogelijk zou magnesium er voor kunnen zorgen dat de kan op een zwangerschapsvergiftiging met 50% afneemt. (Altman et al, 2002)

3. Vitamine D
Ook vitamine D zou een mogelijk effect kunnen hebben op zwangerschapsvergiftiging. Wanneer je veel vitamine D in je bloed hebt, zou je 4 x zo kleine kans kunnen hebben op pre-eclampsie. (Haugen et al, 2009; Baker et al, 2010)

Conclusie
Zwangerschapsvergiftiging is een mogelijke complicatie tijdens de zwangerschap. Een nare complicatie, die we graag zouden willen voorkomen. Hoewel er nog niets echt bewezen is, kunnen bepaalde supplementen mogelijk de kans wel verkleinen.

pregnant-2635034_1920.jpg
Bron: Pixabay Daniel Reche

Bronnen
Altman, D., Carroli, G., Duley, L., Farell, B., Moodley, J., Neilson, J., & Smith, D. (2011). Do women with pre-eclampsia, and their babies, benefit from magnesium sulphate? The Magpie Trial: a randomised placebo-controlled trial. Lancet, 359(9321), 1877-90.

Baker, A., Haeri, S., Camargo, C.A., Espinola, J.A., & Stuebe, A.M. (2010). A nested case-control study of midgestation vitamin D deficiency and risk of severe preeclampsia.The Journal of Endocrinology en Metabolism, 95(11), 5105-9.

Erasmuc MC (s.a.)
Gevonden op het internet op 1 februari 2018 via https://www.erasmusmc.nl/cs-patientenzorg/2419534/2419543/100560/218980/5843431-02_07aiPre-eclampsi1.pdf

Haugen, M., Brantsaeter, A.L., Trogstad, L., Alexander, J., Roth, C., Magnus, P., & Meltzer, H.M. (2009) Vitamin D supplementation and reduced risk of preeclampsia in nulliparous women. Epidemiology, 20(5), 720-6.

HELLP (2017)
Gevonden op het internet op 23 januari 2018 via https://www.hellp.nl/wat-is-hellppe/

Isala (2017)
Gevonden op het internet op 23 januari 2018 via https://www.isala.nl/patienten/folders/5004-pre-eclampsie

KNOV (2013)
Gevonden op het internet op 1 februari 2018 via https://www.knov.nl/serve/file/knov.nl/knov_downloads/971/file/Evidencetabel_risicofactoren_met_referenties.pdf

KNOV (2016)
Gevonden op het internet op 1 februari 2018 via https://www.knov.nl/actueel-overzicht/nieuws-overzicht/detail/advies-over-calciumgebruik-om-zwangerschapsvergiftiging-te-voorkomen/1798

NVOG (2011)
Gevonden op het internet op 23 januari 2018 via http://nvog-documenten.nl/uploaded/docs/Hypertensieve%20aandoeningen%20in%20de%20zwangerschap.pdf

Post Uiterweer, E.D., Verbeek, J.H.W., & Franx, A. (2015) Pre-eclampsie. Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, 122, 79-83.

Voedingscentrum (s.a.)
Gevonden op het internet op 1 februari 2018 via http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/calcium.aspx

Advertenties

Een gedachte over “Zwangerschapsvergiftiging

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s