Vruchtwaterpunctie

Vanaf april 2017 gaat de NIPT beschikbaar gesteld worden voor alle zwangeren. Tot op heden is deze enkel beschikbaar als je een verhoogde kans krijgt uit de combinatietest. Wanneer er uit de NIPT een slechte uitslag komt, wat inhoud dat je kindje mogelijk een trisomie 21, 18 of 13 heeft, wordt er sterk aangeraden om een vruchtwaterpunctie te laten verrichten. Maar wat is een vruchtwaterpunctie? En zitten er bijvoorbeeld risico’s aan?

Wat is een vruchtwaterpunctie?
Een vruchtwaterpunctie kan plaats vinden rond de 16e zwangerschapsweek. Bij een vruchtwaterpunctie wordt er met een naald vruchtwater afgenomen uit je baarmoeder. Met een echo wordt er gekeken hoe het kindje ligt, waarna de naald doorheen je buikwand in je baarmoeder wordt ingebracht. Er wordt 15-20 ml vruchtwater afgenomen, dit is iets minder dan 10% van het vruchtwater op dat moment. Vruchtwater wordt continue terug aangemaakt, dus het afgenomen vruchtwater wordt snel terug aangevuld. In het vruchtwater zitten cellen van het kindje. Deze cellen worden onderzocht op eventuele chromosoomafwijkingen. (NPDN, 2010; De verloskundige, s.a.)

Na de punctie
De punctie duurt ongeveer 10 minuten. Daarna mag je gewoon weer naar huis. Het is belangrijk om de rest van de dag rustig aan te doen, het liefst lekker languit op de bank. Gedurende 1-2 dagen kun je last hebben van wat menstruatieachtige krampen in je onderbuik, dit is normaal. Wanneer je bloedverlies, vochtverlies, koorts of hevige buikpijn krijgt is het belangrijk om het ziekenhuis te bellen. (NPDN, 2010; De verloskundige, s.a.)

Indicaties voor een vruchtwaterpunctie (Erasmuc MC, s.a. ; Radboud UMC, 2012)
Je kunt niet zomaar kiezen voor een vruchtwaterpunctie. Hiervoor heb je een indicatie nodig. Dit zijn de meest voorkomende indicaties:
– Wanneer je eerder zwanger bent geweest van een kindje met een chromosoomafwijking
– Wanneer je zelf drager bent of je partner drager is van een ongewoon chromosomenpatroon
– Wanneer je een verhoogde kans hebt uit de combinatietest
– Wanneer je een slechte uitslag krijgt uit de NIPT
– Wanneer er tijdens een echo foetale afwijkingen zijn gevonden die kunnen wijzen op een chromosoomafwijking
– Een zwangerschap die tot stand is gekomen na ICSI

De uitslag
De uitslag kan 3 dagen tot 3 weken op zich laten wachten. Dit is afhankelijk van de manier waarop de cellen gekweekt worden.

QF-PCR test
In de meeste gevallen wordt er tegenwoordig gekozen voor een QF-PCR test. Bijvoorbeeld bij een verhoogde kans uit een combinatietest, een afwijkingen NIPT, een eerder kindje met trisomie 21, 18 of 13 of een ICSI zwangerschap. Bij een QF-PCR test ontvang je de uitslag meestal binnen 3 werkdagen. Dit noemen we de sneltest. Hierbij worden het aantal chromosomen en de geslachtschromosomen geteld. De QF-PCR test is een betrouwbare test. (NPDN, 2010; De verloskundige, s.a.; VUMC, s.a.)

Arrayonderzoek

Wanneer er bij een echo echoscopische afwijkingen zijn gezien, wordt er niet gekozen voor een QF-PCR test. Dan wordt er uitgebreider onderzoek gedaan doormiddel van arrayonderzoek, ofwel gedetailleerd chromosomenonderzoek. Hierbij worden niet enkel de chromosomen geteld, maar wordt er ook gekeken naar eventuele kleinere afwijkingen in het DNA. Deze uitslag laat ongeveer 3 weken op zich wachten. (Erasmuc MC, s.a.)

Betrouwbaarheid
De betrouwbaarheid van een vruchtwaterpunctie is heel hoog. Soms, in 1 % van de gevallen, is er geen of een onduidelijke uitslag, bijvoorbeeld omdat er bloed van de moeder gemengd is met het vruchtwater. Dan is het nodig om arrayonderzoek te laten doen en duurt de uitslag dus langer. (NPDN, 2010)

Risico
Een vruchtwaterpunctie geeft een risico op een miskraam van 1 op 300. (De verloskundige, s.a.)

Nadelen (De verloskundige, s.a.)
Buiten het risico op een miskraam zitten er nog andere nadelen aan een vruchtwaterpunctie.
– De test kan pas plaats vinden rond 15-16 weken. Wanneer je de uitslag ontvangt, kun je je kindje al hebben voelen bewegen wat de afweging nog moeilijker maakt.
– Veel mensen weten op de termijn van 15-16 weken al dat je zwanger bent.
– Wanneer je besluit om het kindje niet te houden na een slechte uitslag, kun je het kindje niet meer weg laten halen met bijvoorbeeld een curettage. Om de zwangerschap af te breken wordt je bevalling opgewekt.

Kosten
De vruchtwaterpunctie wordt vergoed vanuit het basispakket. Soms gaat dit wel af van je eigen risico. Het is verstandig om je hiervoor te wenden tot je zorgverzekeraar. (RIVM, s.a.)

Conclusie
Na een slechte uitslag van een NIPT of een verhoogde kans van een combinatietest, ben je niet verplicht om vervolgonderzoek te laten doen. Wel weet je pas na een vruchtwaterpunctie of je kindje werkelijk een afwijking heeft of niet. Een lastige overweging, waarbij je verloskundige of gynaecoloog je eventueel kan helpen.

Amniocentesis.png
Bron: @wikimedia commons

Bronnen
De verloskundige (s.a.)
Gevonden op het internet op 28 november 2016 via http://deverloskundige.nl/zwangerschap/subtekstpagina/41/vruchtwaterpunctie/

Erasmus MC (s.a.)
Gevonden op het internet op 28 november 2016 via https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=3&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwixwYOiucvQAhVC1RoKHR4WCAYQFggmMAI&url=http%3A%2F%2Fwww.erasmusmc.nl%2Fcs-patientenzorg%2F2419534%2F2419537%2F214086%2F214165122%2F6025261-04_07aiPrenataalond1.pdf&usg=AFQjCNHYqMx1bXEuxyzaE-JnFHDMK-1HEw&sig2=bENir5j_v17H0DoP0brthQ&bvm=bv.139782543,d.d2s

NPDN (2010)
Gevonden op het internet op 28 november 2016 via http://www.npdn.nl/vervolgonderzoekVruchtwaterpunctie.php

Radboud UMC (2012)
Gevonden op het internet op 28 november 2016 via https://www.radboudumc.nl/Informatievoorverwijzers/Genoomdiagnostiek/nl/Pages/Prenataal.aspx

RIVM (s.a.)
Gevonden op het internet op 28 november 2011 via http://www.rivm.nl/Onderwerpen/D/Downscreening/Hoe_verloopt_de_screening/De_kosten

VUMC (s.a.)
Gevonden op het internet op 28 november 2016 via https://www.vumc.nl/afdelingen-themas/2320711/2800848/Invasievediagnostiek.doc

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s