Kuitkramp

Kuitkramp, pijnlijk! Tijdens de zwangerschap krijgt de helft van alle zwangeren hier mee te maken (WebMD, 2015). Wat is kuitkramp nu eigenlijk? Hoe ontstaat het en kun je het voorkomen?

Wat is kuitkramp?
Kuitkramp ontstaat voornamelijk ’s nachts. Je spier bestaat uit allerlei vezels. Normaal gezien trekken deze om de beurt samen. Tijdens een kuitkramp gaat dit niet zoals het hoort, waardoor alle vezels tegelijkertijd samen trekken. Dit zorgt voor een hele harde spier en enorme pijn in je kuit. Soms trekt de pijn ook door naar de rest van je been. Meestal duurt zo’n aanval enkele seconde tot enkele minuten. Na zo’n kuitkramp aanval kun je nog een tijdje last hebben van spierpijn. (Mens en gezondheid, 2013)

Hoe ontstaat kuitkramp?
De directe oorzaak van kuitkramp is nog niet helemaal duidelijk (ook buiten je zwangerschap om niet), maar we weten ondertussen wel dat er factoren zijn die hierin een rol spelen. Tijdens je zwangerschap kunnen verschillende factoren er samen voor zorgen dat je last hebt van kuitkrampen.

Spataderen
Spataders worden gezien als een factor waarbij vaker kuitkrampen optreden. Tijdens je zwangerschap heb je ook meer kans op het ontwikkelen of verergeren van spataders. (Mens en gezondheid, 2013)

Balans in elektrolyten
Normaal gesproken heb je een mooie balans van elektrolyten (magnesium, calcium, natrium etc.) in je lichaam. Tijdens je zwangerschap kan deze balans wat verstoord zijn door bijvoorbeeld hormonen of een verandering in voedselinname. Doordat er een ander balans in elektrolyten ontstaat, kunnen spiervezels bepaalde signalen moeilijker oppikken, waardoor je kuitkrampen kunt krijgen. In de zwangerschap is er vaak sprake van een magnesiumtekort. (Mens en gezondheid, 2013)

Bloedtoevoer
De bloedtoevoer naar je benen kan tijdens de zwangerschap verstoord zijn. Je steeds groter wordende baarmoeder drukt bepaalde bloedvaten wat verder dicht, waardoor er minder bloed naar je benen kan gaan. Tevens hebben hormonen een invloed op je bloedvaten, waardoor bloed minder makkelijk terugloopt naar je hart. Deze verandering van bloedtoevoer zou er voor kunnen zorgen dat je kuitkrampen krijgt. (Mens en gezondheid, 2013)

Te weinig vochtinname
Ook door te weinig te drinken kun je spierkrampen uitlokken. Tijdens je zwangerschap is het sowieso belangrijk om goed te drinken. (Thuisarts, 2014)

Voorkomen van kuitkramp (Medicinfo, 2011; thuisarts, 2014; Mayoclinic, 2016; Huisarts en Wetenschap, 2009)
Uiteraard zijn er tips om een kuitkramp zoveel mogelijk te voorkomen:
– Drink voldoende, minstens 1,5 liter.
– Masseren van de kuiten. Het is wel belangrijk om hier voorzichtig mee om te gaan. Wanneer je namelijk kuitkramp hebt door een trombose, kan dit ervoor zorgen dat de bloedprop los schiet. Probeer van te voren een trombosebeen dan ook uit te sluiten.
– Zorg voor een zo goed mogelijk doorbloeding van je benen. Een zittend beroep? Ga tussendoor eens een stukje lopen. Een staand beroep? Ga dan juist tussendoor eens zitten. Zit niet te veel met je benen over elkaar, dit verminderd ook de doorbloeding.
– Neem een wisseldouche (warm en daarna koud)
– Neem een warm bad
– Zorg dat je warme benen houd gedurende de nacht
– Ga op je linkerzij slapen
– Strek je kuiten regelmatig
– Draag geen hoge hakken
– Beweeg/sport, maar met mate

Niet bewezen
Sommige mensen geven ook nog aan dat het slapen met een ijzeren vijl of een stuk zeep onder je matras kan helpen. Dit berust waarschijnlijk op het placebo effect. Het is in ieder geval nooit bewezen.

Krampen verminderen

Bij een actieve kramp
Wanneer je acuut last hebt van een kuitkramp en je deze wilt verminderen, is het belangrijk om je kuitspieren te strekken. Dit kun je doen door je been te strekken en je tenen naar je neus te bewegen. In het beginsel kan dit pijnlijk zijn, maar daarna trekt de kramp snel weg. Warme of massage kan ook helpen om de spierkramp sneller te laten verdwijnen. (Medicinfo, 2011)

Regelmatig last van kramp
Soms kunnen kuitkrampen echt je nachtrust verstoren, waardoor je vermoeid raakt. Wanneer bovenstaande tips onvoldoende helpen, kan het helpen om je calcium/magnesium aan te vullen. Dit kun je bijvoorbeeld doen door melk te drinken en magnesiumrijke producten te eten zoals noten, peulvruchten en bananen. Mocht dit onvoldoende helpen, kan het soms helpen om een magnesiumsupplement in te nemen. Hier kunnen wel bijwerkingen aan verbonden zijn, zoals misselijkheid, diarree en braken. (Thuisarts, 2014; Huisarts en Wetenschap, 2009)

Conclusie
Kuitkramp is heel vervelend en tevens vaak heel pijnlijk! Gelukkig zijn er allerlei manieren om de kuitkrampen te voorkomen en te verminderen. Kuitkramp heeft geen invloed op je kindje.

Vanessa Porter @Flickr.jpg
Bron: Vanessa Porter @Flickr

Bronnen
Huisarts en Wetenschap (2009)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via https://www.henw.org/archief/volledig/id535-nachtelijke-kuitkrampen.html#welkemiddelenzijneffectiefbijzwangeren

Mens en gezondheid (2013)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/zwangerschap/111175-zwanger-en-kuitkramp.html

Mayoclinic (2016)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via http://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/expert-answers/leg-cramps-during-pregnancy/faq-20057766

Medicinfo (2011)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via http://www.medicinfo.nl/%7BB12D8B57-45FF-4E92-9E07-E97DED0CD3B9%7D

Thuisarts (2014)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via https://www.thuisarts.nl/kuitkramp/ik-heb-s-nachts-kuitkrampen

WebMD (2015)
Gevonden op het internet op 16 november 2016 via http://www.webmd.com/baby/tc/leg-cramps-during-pregnancy-topic-overview

Advertenties

Huidsmeer

Sommige kindjes zijn direct na de geboorte nog bedekt onder een dikke, witte en vettige laag, dit noemen we huidsmeer of vernix caseosa. Wat is huidsmeer precies en wat is de functie hiervan?

Wat is huidsmeer?
Huidsmeer wordt pas in het 3e trimester van de zwangerschap, vanaf ongeveer 27 weken, aangemaakt. Huidsmeer wordt gevormd uit eiwitten, vetten en water. Het vormt een witte, vette laag op de huid van je kindje. (Huidhuis, 2016)

Welk kindje heeft er huidsmeer?
Bij ieder kindje wordt er in het 3e trimester huidsmeer gevormd, maar niet ieder kindje wordt met huidsmeer geboren. De hoeveelheid huidsmeer varieert per kindje. Kinderen die dicht bij de 42 weken geboren worden hebben minder (of zelfs geen) huidsmeer over dan kinderen die op 37 weken geboren worden. De huidsmeer is rond 42 weken al opgenomen in de huid van je kindje. Kinderen die voor de 28 weken geboren worden hebben nog geen huidsmeer. (Huidhuis, 2016)

De functie van huidsmeer
Huidsmeer wordt uiteraard niet voor niets gevormd. Huidsmeer heeft namelijk verschillende functies.

Waterafstotend
Huidsmeer zorgt er tijdens de zwangerschap voor dat het vruchtwater de huid niet kan binnendringen en dit zorgt er voor dat het kindje geen vocht en elektrolyten verliest. (Mama Natural, 2016; Singh & Archana, 2008)

Temperatuur regulerend
Over dit punt zijn de onderzoekers er nog niet helemaal uit, maar er is een vermoeden dat huidsmeer er voor kan zorgen dat het kindje beter op temperatuur blijft na de bevalling. (Singh & Archana, 2008)

Beschermt tegen uitdrogen
Huidsmeer zorgt voor een vette laag op de huid van je kindje, waardoor deze minder snel uitdroogt. (Haubrich, 2003; Huidhuis, 2016; Mama Natural, 2016)

Beschermt tegen bacteriën
Huidsmeer zorgt er niet enkel na de bevalling voor dat het kindje wordt beschermt tegen bacteriën van buitenaf, maar ook tijdens de bevalling! In het geboortekanaal zijn talloze mogelijke ziekteverwekkers aanwezig, de huidsmeer zorgt voor een beschermende laag waardoor het voor deze pathogene moeilijker wordt om het kindje te besmetten. Maar huidsmeer heeft niet enkele een mechanische werking. In huidsmeer zitten ook eiwitten die helpen bij de afweer tegen bacteriën. (Singh & Archana, 2008)

Mogelijk effect op de darmen
Aan het eind van de zwangerschap komt er ook wat huidsmeer van het kindje in het vruchtwater terecht. Wanneer het kindje dit vruchtwater inslikt, komt de huidsmeer ook in zijn of haar lichaam terecht. Dit zou mogelijk een gunstig effect hebben op de ontwikkeling van de darmen. (Singh & Archana, 2008) Tevens bevat huidsmeer eiwitten die vergelijkbaar zijn met moedermelk. Mogelijk zou het inslikken van dit huidsmeer er oor zorgen dat het maag-darmkanaal wordt voorbereid op de passage van moedermelk. (Akinbi et al, 2004)

Zelfreinigend
Huidsmeer heeft vergelijkbare effecten als gewone zeep. Tevens heeft huidsmeer daarbij nog het voordeel dat het vocht inbrengend is. Huidsmeer zorgt er dus voor dat de huid van het kindje schoon blijft. (Singh & Archana, 2008)

Gemakkelijkere passage
Huidsmeer kun je zien als een soort glijmiddel voor het geboortekanaal. Dit maakt het voor het kindje gemakkelijker om door het geboortekanaal te komen. (Singh & Archana, 2008; Natural Mama, 2016)

Don’t
Het huidsmeer verwijderen na de bevalling!
Het is omwille van alle functies van huidsmeer, heel belangrijk om deze te laten zitten en vanzelf in de huid te laten trekken. Dit intrekken duurt gemiddeld 5 dagen, in de plooien wat langer. (Singh & Archana, 2008)

Conclusie
Ook huidsmeer is weer zo’n fantastische uitvinding van moeder natuur en waarschijnlijk weten we tot op heden nog altijd niet alle functies van dit wondermiddel. Toch zijn er nu al zat functies van huidsmeer om er voor te pleiten dit huidsmeer zo lang mogelijk te laten zitten.

Bron wikimedia commons.jpg
Bron: wikimedia commons

Bronnen
Akinbi, H.T., Naendran, V., Pass, A.K., Markart, P., & Hoath, S.B. (2004) Host defense proteins in vernix caseosa and amniotic fluid. American Journal of Obstetrics and Gynaecology, 191(6), 2090-6.

Haubrich, K.A. (2003). Role of Vernix caseosa in the neonate: potential application in the adult population. AACN Clinical Issues, 14(4), 457-64.

Huidhuis (2016)
Gevonden op het internet op 27 oktober 2016 via https://www.huidhuis.nl/thema/babyhuid/na-de-geboorte

Mama Natural (2016)
Gevonden op het internet op 27 oktober 2016 via http://www.mamanatural.com/vernix/

Singh, G., & Archana, G. (2008). UNRAVELING THE MYSTERY OF VERNIX CASEOSA. Indian Journal of Dermatology, 53(2), 54-60. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2763724/