De ruggenprik

In Amerika krijgt 75% van alle bevallende vrouwen al een ruggenprik (Kresser, 2014). Ook in Nederland wordt de vraag naar een ruggenprik steeds groter. In de afgelopen 10 jaar is de vraag hiernaar zelfs 3 maal zo veel geworden. (Telegraaf, 2014). Hoewel de ruggenprik inderdaad een zeer effectieve methode is om pijnstilling te krijgen, zijn er ook risico’s aan verbonden, die vaak niet verteld worden. Ik vind dat iedereen voor zichzelf mag bepalen of je kiest voor medicamenteuze of juist voor natuurlijke pijnstilling, maar ik vind wel dat je dan goed geïnformeerd moet zijn omtrent beide keuzes. Vandaar vandaag een stuk over de ruggenprik.

Hoe werkt de ruggenprik
Bij een ruggenprik (in medische termen een epiduraal genoemd) wordt er door de anesthesist een injectie gegeven in de onderrug. Alvorens deze injectie te geven, krijg je eerst plaatselijke verdoving, waardoor je de injectie niet als pijnlijk ervaart. De injectie zelf bestaat uit verschillende verdovende middelen. Doormiddel van een naald worden deze in je onderrug gespoten, waarna de anesthesist een klein buisje in je onderrug achterlaat. Door dit buisje kan er gedurende je bevalling extra pijnstilling worden toegediend. De verdoving is na ongeveer 15 tot 20 minuten voelbaar. (KNOV, 2014; Rijnstate, s.a.).

Voordat je een ruggenprik geprikt krijgt, krijg je gelijk een infuus en een blaaskatheter (vaak). Dit infuus krijg je om alvast wat vocht toegediend te krijgen, aangezien een ruggenprik voor een bloeddrukdaling kan zorgen. Extra vocht kan dit helpen voorkomen. Een blaaskatheter wordt vaak geplaatst, aangezien je door een ruggenprik niet meer voelt dat je blaas vol raakt en een volle blaas belemmert de bevalling. Tevens zorgt een ruggenprik er vaak voor dat je niet meer op je benen kunt staan, waardoor lopen naar het toilet geen optie meer is. Bovendien wordt je aangesloten op het CTG voor de registratie van de harttonen van je kindje en wordt je aangesloten op een bloeddrukmeter, om al deze gegevens zorgvuldig te kunnen bewaken. Om deze redenen is een ruggenprik ook enkel mogelijk in het ziekenhuis, waar al het materiaal voor handen is. (Rijnstate, s.a.; KNOV, 2014).

Voordelen van een ruggenprik
Hoewel ik dan geen voorstander ben van een ruggenprik, zijn er uiteraard wel voordelen te noemen. Een ruggenprik zorgt namelijk voor een goede pijnstilling. Sommige vrouwen voelen nog zeer weinig pijn, andere vrouwen voelen helemaal niets meer van de pijn van de weeën. Het is dan ook gelijk de meest effectieve medicamenteuze pijnstilling. Daarbij zorgt de ruggenprik er ook nog eens voor dat je bewust bij je bevalling blijft. Je lichaam wordt verdoofd, maar je wordt zelf niet suf, zoals bij andere vormen van medicamenteuze pijnstilling. (KNOV, 2014).

De nadelen
Hoewel een ruggenprik dus heel aantrekkelijk klinkt, zitten er wel degelijk nadelen en mogelijke complicaties aan vast.

De mogelijke bijwerkingen
Zo zijn er talloze mogelijke bijwerkingen te noemen die, soms, eventjes tussen neus en lippen door verteld worden, maar wel regelmatig voor komen.

–              Minder/geen gevoel in de beenspieren: Dit houdt in dat je dus met je ruggenprik niet op je benen kan staan. Dit houdt ook in dat je moeilijker van houding kan wisselen en dus eigenlijk enkel op je rug in bed kan liggen en dus ook niet zelf kunt gaan plassen of eventjes onder de douche. Dit gevoel in je benen komt wel weer langzaam terug, zodra de ruggenprik wordt uitgeschakeld. (KNOV, 2014; Rijnstate, s.a.)
–              Bloeddrukdaling: Dit is de meest voorkomende bijwerking van een ruggenprik, 1/3 van alle gevallen, en ontstaat doordat de vaten in het verdoofde deel verwijden. Dit is dan ook de reden, waarom je bloeddruk altijd nauwkeurig in de gaten gehouden wordt en je van te voren al een infuus krijgt. Een bloeddrukdaling kan er namelijk voor zorgen dat er minder bloed naar de baarmoeder en daarmee dus het kindje gaat, waardoor de harstslag van het kindje zal dalen. Om die reden lig je dus ook vast aan een CTG voor de harttonen van het kindje bij een ruggenprik. (Lendi, s.a.; Bernhoven, s.a.).
–              Eenzijdige verdoving: Het kan zijn dat je na het plaatsen van de ruggenprik slechts aan een kant verdoving voelt. Dit kan ontstaan doordat de vloeistof zich niet gelijkmatig verdeeld en gebeurt in 10% van de gevallen. Om dit op te lossen kun je vaak enkel opnieuw geprikt worden. (Bernhoven, 2015; Lendi, s.a.).
–              Jeuk: Soms ervaren vrouwen met een ruggenprik flinke jeuk rondom hun buik. Dit ontstaat door de combinatie aan medicijnen. (Rijnstate, s.a.; KNOV, 2014).
–              Kans op hoofdpijn na de ruggenprik: Vroeger was dit percentage heel hoog, gelukkig ligt nu het percentage slechts rond de 1%, maar als je het oploopt kun je er wel weken zoet mee zijn. De hoofdpijn ontstaat door het lekken van hersenvocht wat mogelijk kan ontstaan door de injectie. (KNOV, 2014; Lendi, s.a.; Rijnstate, s.a.).
–              Hoge verdoving: Soms verdoofd de ruggenprik een hoger gebied dan dat de bedoeling is. De spieren van de borstkas kunnen dan ook enigszins verdoofd worden. Dit kan een benauwd gevoel geven. Dit wordt opgelost door wat extra zuurstof te geven. (Bernhoven, s.a.; Lendi, s.a.).
–              De ruggenprik werkt niet of onvoldoende: Bij 5 tot 10 % van de gevallen werkt de ruggenprik niet of niet voldoende. Op dat moment kan er voor gekozen worden om de ruggenprik opnieuw te prikken. (KNOV, 2014; Rijnstate, s.a.).
–              Stijging van de lichaamstemperatuur (>38 °C): Bij een ruggenprik kan het voorkomen dat je koorts ontwikkelt door de medicatie die hierbij gebruikt wordt. Helaas kun je puur aan de koorts niet zien of dit komt door de ruggenprik of door een infectie. Vaak wordt er dan ook voor gekozen om moeder te behandelen met antibiotica, met als gevolg dat het kindje na de geboorte ook opgenomen moet worden op de kinderafdeling voor een behandeling met antibiotica. Koorts heeft effect op je kindje. Je kindje gaat hierdoor een stressreactie creëren, waardoor de hartslag flink omhoog gaat.  Koorts bij een ruggenprik komt in 15 tot 20% van de gevallen voor. (Rijnstate, s.a.; Lendi, s.a.).

Dit zijn de meest voorkomende en bekende bijwerkingen die op kunnen treden bij een ruggenprik. Veel vrouwen hebben hier geen idee van als ze een ruggenprik krijgen. Er zijn nog meer mogelijke bijwerkingen/complicaties te noemen, maar aangezien die slechts zeer weinig voor komen, laat ik die bij even achterwege.

De nadelen
Buiten bijwerkingen die er op kunnen treden, zijn er ook gevolgen van deze ruggenprik te noemen.
Het wil niet zeggen dat deze gevolgen altijd optreden, maar met een ruggenprik heb je er wel meer kans op.

De ruggenprik heeft invloed op de hormonen, die vrijkomen bij een bevalling. Zo zorgt de ruggenprik ervoor dat er minder van deze hormonen vrijkomen, met alle gevolgen van dien. Het vrijkomen van beta-endorfine wordt bijvoorbeeld onderdrukt, waardoor je niet meer in die natuurlijke ‘roes’ terecht komt tijdens de bevalling en je juist compleet helder blijft. Ook andere hormonen worden onderdrukt, waardoor je weeën minder sterk worden. (Kresser, 2014).

–              Door onderdrukking van bepaalde hormonen tijdens de bevalling, worden je weeën minder sterk. Dit houdt in dat je bijvoorbeeld tijdens het persen, compleet op je eigen kracht moet bouwen en de weeën niet meehelpen, waardoor je kans hebt op een langere uitdrijving. (Rijstante, s.a.; Kresser, 2014)
–              Je hebt meer kans op een kunstverlossing, doordat moeder sneller vermoeid is, aangezien ze nu zelf op enkel haar eigen kracht moet persen. Tevens heb je meer kans op een kunstverlossing, aangezien het kindje moeilijker kan draaien tijdens de bevalling. Doordat de moeder continue op bed ligt, heeft het kindje moeite met draaien, waardoor het kindje bijvoorbeeld kan blijven liggen als een sterrenkijkertje. Omdat dit een afwijkende ligging is, is de uitdrijving vaak ook moeilijker en heb je opnieuw meer kans op een kunstverlossing, doormiddel van bijvoorbeeld een vacuümpomp. (Rijstante, s.a.; Kresser, 2014; Bernhoven, s.a.)
–              Doordat de weeën sterkte afneemt, heb je ook kans op een langere ontsluitingsfase. Gemiddeld kan de ontsluiting een uur langer in beslag nemen. Hierdoor heb je meer kans (3 keer zoveel) op bijstimulatie met kunstmatige oxytocine. (Lendi, s.a.; Kresser, 2014; Rijnstate, s.a.; Bernhoven, s.a.)
–              Baby’s reageren niet altijd goed op bijstimulatie met oxytocine, tevens laten kinderen soms een afwijkende hartslag zien bij koorts ontstaan door de ruggenprik of als gevolg van een lagere bloeddruk. Dit houdt in dat iemand met een ruggenprik, meer kans heeft op een keizersnede. Immers, als de hartslag van het kindje een afwijking vertoont, wordt er sneller kunstmatig ingegrepen. (Lendi, s.a.; Kresser, 2014).
–              Soms worden er tekorten in de vaardigheden van pasgebore baby’s gezien, die kunnen voortkomen uit de ruggenprik. De medicatie van een ruggenprik wordt namelijk ook doorgegeven aan het kindje. Aangezien het immuunsysteem van het kindje minder ontwikkelt is als die van een volwassene, duurt het meer dan 2 keer zo lang, voordat deze medicatie terug is afgebroken. (Kresser, 2014; Lendi, s.a.).
–              Mogelijk zou een ruggenprik ook de hechting en de borstvoeding in de weg staan. Vrouwen die een ruggenprik gehad hebben, zouden bijvoorbeeld sneller stoppen met de borstvoeding. Hier is alleen nog onvoldoende onderzoek naar gedaan. (Kresser, 2014; Lendi, s.a.)

Conclusie
Hoewel een ruggenprik dus zeer vaak wordt toegepast, is zo’n ruggenprik niet zonder nadelen en mogelijks zelfs complicaties. Deze complicaties en nadelen zijn ook zeker niet allemaal zeldzaam te noemen. Het is goed om te weten waar je aan begint en dat er ook alternatieven zijn. Om een goede afweging te kunnen maken heb je van alle opties informatie, goede informatie, nodig.

Een ruggenprik is ook niet altijd verkrijgbaar. Sommige ziekenhuizen geven het pas vanaf een bepaalde ontsluiting, andere ziekenhuizen geven het bijvoorbeeld ook niet meer bij ver gevorderde ontsluiting. Tevens is er niet in elk ziekenhuis continue een anesthesist in huis.

De komende tijd zal ik ook de andere vormen van pijnstilling bespreken. Zowel natuurlijke als medicamenteuze. Het is ieder voor zich wat je voor pijnstilling wilt en of je überhaupt wel pijnstilling wilt, maar ben je bewust van wat pijnstilling inhoudt.

Allison @Flickr
Allison @Flickr

Bronnen
Bernhoven (2015)
Gevonden op het internet op 26 februari 2015 via file:///C:/Users/Gebruiker/Downloads/Ruggenprik_tijdens_de_bevalling.pdf

KNOV (2014) Jouw bevalling: Hoe ga je om met pijn? http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Kresser, C. (2014) Natural childbirth V: epidural side effects and risks. Gevonden op het internet op 26 februari 2015 via http://chriskresser.com/natural-childbirth-v-epidural-side-effects-and-risks

Lendi (s.a.) Pijnbestrijding bij de bevalling (2): de ruggenprik. Gevonden op het internet op 26 februari 2015 via http://www.ouders.nl/artikelen/pijnbestrijding-bij-de-bevalling-2-de-ruggenprik

Rijnstate (s.a.)
Gevonden op het internet op 26 februari 2015 via file:///C:/Users/Gebruiker/Downloads/Pijnstilling_tijdens_de_bevalling_folder_LR.pdf

Telegraaf (2014)
Gevonden op het internet op 26 februari 2015 via http://www.telegraaf.nl/gezondheid/23461860/__Vraag_ruggenprik_verdrievoudigd__.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s