CMV

CMV (cytomegalovirus), een vrij onbekende infectie. Veel zwangere vrouwen weten niet dat het bestaat en weten dus ook niet hoe ze kans op besmetting met deze infectie, zeer eenvoudig, kunnen beperken. Dit kun je bijvoorbeeld al zien op de site van de KNOV, speciaal voor zwangere vrouwen: www.deverloskundige.nl. Op deze site wordt met geen woord gerept over CMV. Hoewel verloskundigen de taak hebben om zwangere vrouwen in te lichten over CMV, schiet dit vaak ook te kort. (KNOV, 2014). Vandaar dat ik er voor gekozen heb om juist wel een blog te schrijven over CMV. Niet om zwangere vrouwen angst toe te jagen, maar om vrouwen bewust te maken en hierdoor mogelijk en hopelijk de kans op infecties met CMV tijdens de zwangerschap te verminderen.

Wat is CMV?
CMV is een virus. Ongeveer de helft van alle mensen in Nederland heeft al een CMV infectie doorgemaakt. Aangezien je vaak niets merkt van een infectie met CMV, zijn mensen zich ook vaak niet bewust van deze infectie. Soms hebben mensen wel klachten, zoals vermoeidheid of koorts, alleen zijn deze symptomen zo nietszeggend en algemeen, dat je zelfs dan vaak niet door hebt dat het om CMV gaat. (RIVM, s.a.b; KNOV, 2004).

Hoe wordt je besmet met CMV?
Besmetting van CMV gaat vaak via urine en speeksel. Het kan ook doorgegeven worden via moedermelk, sperma, baarmoederhalsslijm en bloed. Jonge kinderen scheiden, na een infectie met CMV, gedurende vele jaren een hoge dosis CMV uit. Hierdoor heb je het meeste kans om besmet te worden met CMV via een jong kind, bijvoorbeeld bij het wisselen van de luier of het samen eten. (RIVM, s.a.b).

Risico tijdens de zwangerschap
Als een moeder tijdens de zwangerschap voor het eerst geïnfecteerd wordt met CMV, kan CMV overgedragen worden op het ongeboren kindje (50% kans), dit noemen we een aangeboren CMV infectie. 5 tot 10% van alle kindjes die tijdens de zwangerschap CMV overgedragen krijgen van hun moeder, ontwikkelt hierdoor symptomen. Van alle kindjes die wel CMV overgedragen hebben gekregen, maar geen symptomen vertonen na de bevalling, krijgt 10 tot 15% jaren later (vanaf hun 6e levensjaar) alsnog symptomen. (RIVM, s.a.; RIVM, s.a.b).

Symptomen aangeboren CMV infectie (RIVM, s.a.b; cmv infectie, s.a.)
De meeste kinderen die CMV overgedragen krijgen van hun moeder tijdens de zwangerschap, krijgen geen symptomen. Slechts een klein deel (10%) krijgt wel te maken met symptomen of een combinatie van symptomen, zoals:
– Geelzucht
– Een lager geboortegewicht
– Vergroting van lever en milt
– Kleine bloedingen in de huid
– Gehoorafwijking
– Oogproblemen
– Hersenontsteking
– Longontsteking

Als kinderen die geïnfecteerd zijn met CMV tijdens de zwangerschap na de geboorte geen symptomen hebben, maar jaren later wel last krijgen van symptomen, zijn de problemen vaak erger:
– Slechthorendheid
– Slechtziendheid
– Een achterstand in de ontwikkeling
Dit komt voor bij ongeveer 1 op de 8 kinderen die besmet zijn met CMV tijdens de zwangerschap en na de bevalling geen symptomen hadden.

In Nederland wordt 5 op de 1000 kinderen geboren met een aangeboren CMV infectie. Gelukkig ontwikkelt slechts 10% daarvan symptomen.

Behandeling voor CMV
Op dit moment is er nog geen concrete behandeling voor CMV. Hier worden nog onderzoeken naar gedaan. Tot op heden krijgen kinderen die tijdens de zwangerschap besmet zijn met CMV antivirale medicijnen direct na de geboorte. Bij kinderen die direct na de geboorte symptomen ontwikkelen heeft dit mogelijk al effect, het is nog onduidelijk of hiermee ook eventuele symptomen op latere leeftijd voorkomen kunnen worden. (RIVM, s.a.b)

Voorkomen van besmetting met CMV tijdens de zwangerschap (RIVM, s.a.)
Aangezien er nog geen vaccin is tegen CMV en je ook slechts 2 simpele mogelijkheden hebt om de kans op een CMV infectie te verminderen, wordt er op dit moment niet tijdens de zwangerschap al gekeken of de zwangere ooit al CMV heeft doorgemaakt of niet.

Daarom is het aan te raden dat elke zwangere probeert om de kans op een CMV besmetting te verminderen. Dit gaat gemakkelijk en je hoeft daarvoor slechts 2 dingen te doen:
– Goed je handen wassen na contact met speeksel of urine van kinderen.
– Geen bestek/bordjes/bekertjes/voedsel delen met kleine kinderen. Hierdoor vermijdt je de kans op contact met speeksel.

Het is dus aan te raden dat je deze beschermende maatregelen neemt bij elk jong kind. Elk jong kind kan met CMV geïnfecteerd zijn, aangezien de symptomen van CMV vaak niet duidelijk of niet aanwezig zijn.

Wat als je ooit al de infectie hebt doorgemaakt?
Als je ooit al een CMV infectie hebt doorgemaakt, heb je antistoffen tegen CMV. Dit wil niet zeggen dat je er volledig tegen beschermt bent, regelmatig wordt de CMV in je lichaam namelijk terug gereactiveerd. Tevens kun je opnieuw geïnfecteerd worden met een ander type CMV. Als je toevallig weet dat je ooit al een CMV infectie door hebt gemaakt, hoef je niet bang te zijn dat je je kindje tijdens de zwangerschap besmet, aangezien die kans zeer klein is. (RIVM, s.a.)

Werken met jonge kinderen
Als je werkt met jonge kinderen is de kans heel groot dat je ooit al een CMV infectie hebt doorgemaakt. Om toch de kans op een besmetting met CMV tijdens de zwangerschap te verminderen kun je de algemene beschermende maatregelen aanhouden (handen goed wassen en geen bestek/bordjes/voedsel/bekertjes delen), tevens kun je bijvoorbeeld bij het schoonmaken van speelgoed (vaak vol met speeksel van kindjes) handschoenen aantrekken.

Conclusie
Door goede handhygiëne toe te passen en zoveel mogelijk te voorkomen dat je in aanraking komt met speeksel van een jong kindje tijdens de zwangerschap, verminder je de kans op besmetting met CMV en daarmee dus de kans dat je kindje een aangeboren CMV infectie oploopt. Slechts kleine handelingen, die veel problemen kunnen voorkomen.

Voor meer informatie: http://www.rivm.nl/Onderwerpen/C/Cytomegalovirusinfectie/Cytomegalovirusinfectie_CMV_en_zwangerschap

makelessnoise @Flickr
makelessnoise @Flickr

Bronnen
CMV infectie (s.a.)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.cmvinfectie.nl/over_cmv/symptomatisch-en-niet-symptomatisch.html

KNOV (2004) Hygiëne en infectiepreventie
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.knov.nl/fms/file/knov.nl/knov_downloads/832/file/H_en_I_Wetenschappelijke_onderbouwing.pdf?download_category=richtlijnen-praktijkkaarten

KNOV (2014)
Gevonden op het internet op http://www.knov.nl/actueel-overzicht/nieuws-overzicht/detail/zwangeren-hebben-meer-voorlichting-over-infecties-nodig/1485

RIVM (s.a.)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.rivm.nl/Onderwerpen/C/Cytomegalovirusinfectie/Cytomegalovirusinfectie_CMV_en_zwangerschap

RIVM (s.a.b)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.rivm.nl/Onderwerpen/C/Cytomegalovirusinfectie/Aangeboren_cytomegalovirus_CMV_infectie

Advertenties

Pijnbestrijding: TENS

TENS, nog een vorm van pijnbestrijding, al is TENS wel een geval apart. TENS valt namelijk niet onder de medicamenteuze pijnbestrijding, maar ook niet onder de natuurlijke pijnbestrijding.

Hoe werkt TENS?
Bij TENS, ofwel Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie, is een apparaatje, waarmee je via 4 plakkers op je rug, je jezelf elektrische stroomstootjes kunt geven. De 4 plakkers zitten op de plek waar de zenuwen van je baarmoeder en bekken je ruggenmerg in gaan. Wanneer je jezelf een stroomstootje geeft, voel je een prettige tinteling in je rug. Dit leidt je af van de pijn van de weeën, zou er voor zorgen dat de geleiding van de pijnprikkels beïnvloed wordt en tevens zorgt het ervoor dat je natuurlijke pijnstillers aanmaakt. (GeboorteTENS, s.a.; tensbevalling, 2015; KNOV, 2014).

Onderzoek
Aangezien de TENS al sinds midden jaren ’70 wordt gebruikt, is er al veel onderzoek naar gedaan. Uit onderzoek is gebleken dat de TENS er mogelijk voor kan zorgen dat je minder pijn voelt tijdens de bevalling. Doordat je bij minder pijn, vaak beter ontspant, ging hierdoor bij deze groep vrouwen de ontsluiting ook sneller. (GeboorteTENS, s.a.)

Voordelen
(KNOV, 2014; tensbevalling, 2015)
– Er zijn geen bijwerkingen
– Je hebt meer gevoel van controle, aangezien je zelf het apparaatje beheerst.
– TENS kan ook thuis gebruikt worden
– Je kunt gemakkelijk bewegen en tevens rondlopen
– Geen risico’s voor moeder of kind
– Je kunt zelf de intensiteit van de stroomstootjes bepalen
– Je maakt je bevalling bewust mee

Nadelen (KNOV, 2014; tensbevalling, 2015)
– Niet elke vrouw ervaart minder pijn bij het gebruik van de TENS. Ongeveer 60-78% is tevreden over de TENS.
– TENS kan niet mee in bad of onder de douche
– Het apparaatje waarmee je de stroomstootjes toedient, moet je steeds vasthouden.
– De draden van de TENS kunnen hinderlijk zijn
– Niet elke verloskundige heeft een TENS, vaak moet je de TENS zelf huren of kopen.

Kosten
De kosten van het huren van een TENS variëren, maar je zijn gemiddeld rond de 75 euro. (Geboortetens, s.a.)

Conclusie
Aan de TENS zitten geen risico’s en bijwerkingen vast. Dit houdt ook wel in, dat je een grote kans hebt dat het bij jou niet werkt en dat je er dus geen profijt van hebt. De huurprijs/kostprijs is best wel veel, terwijl je van te voren niet kunt inschatten of het gaat werken of niet. Indien je iets zoekt dat je bevalling niet beïnvloedt, geen risico’s met zich mee brengt en tevens geen bijwerkingen kent, is dit wel een prima optie.

@wikipedia TENS
@wikipedia TENS

Bronnen
GeboorteTENS (s.a.)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via www.geboortetens.nl

KNOV (2014) Jouw bevalling: Hoe ga je om met pijn?
http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Tensbevalling (2015)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via www.tensbevalling.nl

Pijnbestrijding: Lachgas

Na een tussenpauze voor een andere interessante blog, over naar de overige vormen van pijnbestrijding.

Wat is lachgas?
Lachgas bestaat uit een mengsel van zuurstof en distikstofoxide. Doormiddel van een kapje over neus en mond, kun je dit gas inademen tijdens een wee. Als de wee voorbij is, haal je het kapje weer weg en stopt de toediening. (KNOV, 2014). Hoe lachgas precies werkt in je lichaam is nog niet bekend. Men vermoedt dat het er voor zorgt dat de pijnsignalen naar de hersen geremd worden. (Geboortecentrum Sophia, 2010).

Onderzoek
Lachgas is een tijdlang niet gebruikt in de verloskunde, aangezien het mogelijk effecten zou kunnen hebben op de zorgverleners die het middel regelmatig toedienen. Het zou namelijk mogelijk een effect kunnen hebben op de baby van een zwangere zorgverlener en op de vruchtbaarheid van een zorgverlener. Hoewel dit nooit werkelijk uit goed wetenschappelijk onderzoek bij mensen naar voren is gekomen (uit proeven met dieren zijn namelijk wel negatieve effecten naar voren gekomen), is er wel een nieuw protocol gestart rondom de toediening van lachgas, om de blootstelling voor zorgverleners binnen de perken te houden. Tegenwoordig krijgt de bevallende vrouw een masker met een kinstuk, waardoor het lachgas direct weggezogen kan worden. Tevens is het verplicht om over een goed afzuigsysteem te beschikken en moeten alle zorgverleners die lachgas willen gaan toedienen een scholing volgen. Uit onderzoek blijken er geen nadelige gevolgen voor de zorgverleners, indien ze werken met lachgas in combinatie met de beschermende maatregelen, aangezien je dan blootgesteld wordt aan een veel kleinere waarde. Toch is het belangrijk om voorzichtig te blijven. Om die reden, zou ik ook niet pleiten voor lachgas bij een thuisbevalling, aangezien je daar geen rekening kunt houden met alle beschermende maatregelen. (de Jong, 2012; KNOV, 2009)

Bijwerkingen (Geboortecentrum Sophia, 2010)
Ook lachgas kent mogelijke bijwerkingen.
– Misselijkheid en braken
– Duizeligheid
– Soms worden vrouwen die lachgas gebruiken heel uitgesproken blij en uitgelaten. Vandaar de naam ‘lachgas’.

Voordelen (KNOV 2009; KNOV, 2014)
– Lachgas werkt snel, binnen 1 minuut
– Je maakt je bevalling bewust mee
– Aangezien er uit onderzoek geen mogelijke nadelen voor moeder of kind naar voren komen, hoef je ook niet extra gecontroleerd te worden.
– Lachgas is snel weer uit je lichaam verdwenen, indien de toediening stopt.
– Je hebt meer gevoel van controle, aangezien je het zelf toedient.
– Wordt niet enkele gebruikt in het ziekenhuis, maar ook in verschillende geboortecentrums.

Nadelen (KNOV, 2009; KNOV, 2014; Lachgas bevalt, s.a.)
– Er zijn geen nadelige effecten gevonden op moeder, kind en partner bij kortdurend, intermitterend gebruik van lachgas tijdens de bevalling. (KNOV, 2009)
– Rondlopen is niet mogelijk in combinatie met toediening van lachgas, omwille van de apparatuur waarmee lachgas wordt toegediend.
– Lachgas kan enkel toegediend worden tijdens de ontsluitingsfase, niet tijdens het persen, omdat je bij het persen geconcentreerd moet blijven.
– Wordt nog niet gebruikt in elk ziekenhuis of in elk geboortecentrum.
– Lachgas is slechts bij 40-50% voldoende effectief als pijnbestrijding.

Conclusie
Hoewel wetenschappelijk onderzoek, op mensen, nooit heeft kunnen bewijzen dat veel blootstelling aan lachgas een mogelijk nadelig effect zou kunnen hebben op de ongeboren baby van een zwangere zorgverlener of op de vruchtbaarheid van een zorgverlener, is het prettig dat er in Nederland protocollen gehandhaafd worden, waardoor de blootstelling aan lachgas door zorgverleners tot het minimum beperkt worden. Toch ben ik er van overtuigd dat er nog meer onderzoek nodig is naar lachgas en het mogelijke effect hiervan. Niemand weet nog precies hoe lachgas werkt en daardoor kun je in mijn ogen ook niet perfect onderzoeken of het nadelige effecten heeft.

@wikipedia Lachgas
@wikipedia Lachgas


Bronnen
de Jong, J. (2012) Een tweede kans voor lachgas in de eerste lijn. Nataal, 13.

Geboortecentrum Sophia (2010) Lachgasfolder
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.geboortecentrumsophia.nl/files/Lachgasfolder.pdf

KNOV (2009) Adviesrapport Relivopan eerstelijns verloskunde
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.knov.nl/fms/file/knov.nl/knov_downloads/911/file/KNOV-adviesrapport_Relivopan_eerstelijns_verloskunde_november_2009.pdf?download_category=overig

KNOV (2014) Jouw bevalling: Hoe ga je om met pijn?
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Lachgas bevalt (s.a.)
Gevonden op het internet op 23 maart 2015 via http://www.lachgasbevalt.nl/bevallen-met-lachgas/lachgas-pijnbestrijding/samenstelling-en-werking.html

Mogelijkheden met placenta

Een tijdje terug schreef ik dat er verschillende opties zijn voor het gebruik van de placenta na de geboorte. Ook schreef ik dat ik hierop terug zou komen en dat moment is nu gekomen. Hoewel de meeste mensen de placenta weg doen na de geboorte, kun je na de geboorte ook verscheidene dingen met de placenta doen.

Lotusgeboorte
Bij een lotusgeboorte, knip je de navelstreng niet door. Je laat de placenta aan het kindje zitten, totdat de navelstreng vanzelf afvalt. Hierover kun je meer lezen in mijn blogpost: https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2015/01/16/een-lotusbevalling/

Opeten
De placenta kun je na de geboorte ook opeten. Zowel rauw, bijvoorbeeld verwerkt in een smoothie, als gebakken of in een capsule. Er zijn diverse recepten te vinden voor het maken van een gerecht met placenta (bijvoorbeeld gebakken placenta met ui en champignons). Placenta smaakt een beetje naar een combinatie van lever en biefstuk. Ook kun je zelf placentacapsules maken, maar zijn er ook doula’s en verloskundigen die dat, tegen betaling van ongeveer 120 euro, voor je willen doen.

Sommige mensen zeggen dat het goed is om placenta te eten als je veel bloed hebt verloren tijdens de bevalling, anderen geven aan dat het helpt bij het opgang brengen van de borstvoeding, dat het postpartum depressies zou voorkomen en dat het je helpt te herstellen van de bevalling. Helaas is er nog geen onderzoek gedaan naar het eten van placenta. De effectiviteit hiervan is dus ook nooit aangetoond. Toch is het op zich wel natuurlijk, aangezien zoogdieren ook zelf hun placenta opeten. Risico’s aan het eten van placenta worden niet echt gevonden. Wel wordt er geadviseerd om de placenta op tijd op te eten of in de koelkast/vriezer te bewaren, zodat het niet zal bederven.

Meer over het opeten van placenta en wanneer je het bijvoorbeeld niet mag eten, kun je vinden op https://degeboortenis.wordpress.com/2010/05/14/zelf-placenta-capsules-maken/ (Graff, 2008; De geboortenis, 2010; Fijn bevallen, s.a.; Milbrand, s.a.).

Planten
Wat nog wel vaak gebeurt, is het begraven van de placenta en daarbovenop een boom te planten. De placenta zorgt voor vruchtbaarheid van de grond, waardoor de boom goed groeit. Aangezien de placenta zelf gezien wordt als de boom van het leven, is dit een toepasselijke keuze. Belangrijk hierbij is dat je de placenta voldoende diep begraaft, aangezien er anders dieren naar gaan kunnen graven. Wat veel mensen hierbij wel vervelend vinden, is dat wanneer je verhuist, de placenta daar achterblijft. (Graff, 2008).

Sierraad
Een nieuwe opkomende mogelijkheid is de verwerking van de placenta in een sieraad. Je kunt er een ketting van laten maken, een hangertje of juist een kraal. De kosten hiervan zijn rond de 70 euro, maar afhankelijk van het soort sieraad dat je wilt laten maken. Een sieraad is een manier om de beleving van de geboorte altijd bij je te dragen. (MOM-moedermelksieraden, s.a.).

Afdruk

Je kunt ook een afdruk van je placenta maken. Je zorgt er voor dat het grootste deel van het bloed uit de placenta is en drukt dan de kant van je kindje tegen dik papier. Je kiest meestal voor de kant van het kindje, aangezien je daar vaak de vorm van een boom in kunt zien, door de manier waarop de bloedvaten lopen. Dit kun je bijvoorbeeld ook prima doen als je je placenta wilt gaan begraven of als je deze wilt verwerken in een sieraad. Een afdruk hoeft dus niet gelijk de eindsituatie te zijn. (Graff, 2008).

Conclusie
Indien je niets met je placenta doet, wordt het of weggegooid of gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Zeker als je in het ziekenhuis bevalt, gaan ze er vaak blindelings vanuit dat je je placenta niet mee naar huis wilt nemen. Wil je dit wel? Dan is het verstandig dit al voor de geboorte aan te geven.

@commons wikipedia Bright green tree
@commons wikipedia Bright green tree

Bronnen
De geboortenis (2010)
Gevonden op het internet op 16 maart 2015 via https://degeboortenis.wordpress.com/2010/05/14/zelf-placenta-capsules-maken/

Fijn bevallen (s.a.)
Gevonden op het internet op 16 maart 2015 via http://www.fijnbevallen.com/placenta-capsules.php

Graff, K. (2008) The Bridge of Life: Options for Placentas. Gevonden op het internet op 16 maart 2015 via http://www.midwiferytoday.com/articles/bridgeoflife.asp

Milbrand, L. (s.a.) Risks of Eating the Placenta. Gevonden op het internet op 16 maart 2015 via http://www.parents.com/pregnancy/my-body/pregnancy-health/eating-placenta-risks/

MOM moedermelksieraden (s.a.)
Gevonden op het internet op 16 maart 2015 via www.MOM-moedermelksieraden.nl

Natuurlijke pijnbestrijding

Tussen alle medicamenteuze pijnbestrijding door, een blogpost over natuurlijke vormen van pijnbestrijding.

Natuurlijke pijnbestrijding
Gedurende je hele bevalling probeer je alles zo goed mogelijk te doen, om te zorgen voor een optimale zwangerschap voor jou en je kindje. Je leest bijsluiters van verscheidene medicatie, let op je voeding, je gebruikt foliumzuur in de eerste weken, laat het roken achterwege, net als de alcohol… en dan volgt de bevalling. De weeën doen toch meer zeer dan je dacht en je besluit, gesteund door het ziekenhuispersoneel, over te gaan op medicamenteuze pijnstilling. Is dat per se nodig? Moet je op het laatst per se kiezen om toch allerlei medicatie je lichaam in te sturen? Nee, dat hoeft niet. Er zijn ook natuurlijke vormen van pijnstilling. Of je hiervoor kiest is uiteraard geheel aan jezelf, maar weet dat het er wel is. Mogelijk kun je eerst enkele vormen van natuurlijke pijnbestrijding uitproberen, voordat je gaat nadenken over medicamenteuze pijnstilling.

Ontspanning
Vooral ontspanning is eigenlijk het codewoord. Doordat je je meer ontspant tijdens de bevalling, span je je spieren minder aan, laat je de wee toe en ervaar je minder pijn. Hoe harder je je tegen een wee verzet, hoe meer pijn je ervaart. Dit wordt ook wel de vicieuze pijncirkel genoemd: pijn, je verzet je tegen de pijn, je verkrampt, je spieren spannen aan, je ervaart meer pijn, je spant je nog verder aan. (Korteweg, 2011). Hoe je ontspanning creëert is bij iedereen anders. Er zijn wel verschillende handvaten waaraan je kunt denken: gedimd licht, muziek, bepaalde geuren (bijvoorbeeld wierrook), geen onnodige spraak, telefoons uit.. (Winder, 2007).

Continue begeleiding
Iemand naast je hebben die continue ondersteuning biedt, zorgt er voor dat vrouwen minder vaak om medicamenteuze pijnstilling vragen. Hier kun je dus uit opmaken, dat continue begeleiding helpt bij het opvangen van de pijn tijdens de bevalling. Doormiddel van voortdurende begeleiding, duurt de bevalling vaak korter, heb je minder behoefte aan medicamenteuze pijnstilling, heb je minder kans op een kunstverlossing en heb je vaak achteraf een beter gevoel over je bevalling. Deze ondersteuning kun je krijgen vanuit verschillende hoeken, bijvoorbeeld je partner, een goede vriendin, een kraamverzorgster, je verloskundige of een doula. Aangezien een verloskundige vaak niet vanaf het begin van je bevalling aanwezig kan zijn en niet iedere partner optimale ondersteuning kan bieden tijdens een bevalling, is een doula een zeer goed alternatief. (KNOV, 2014; Winder, 2007). Zoek je meer informatie over een doula? Kijk dan eens naar een van mijn vorige blogposts: https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2015/01/12/maak-kennis-met-de-doula/

Warm water
Water kan zeker helpen bij het verminderen van pijn. Je kunt water ook op verschillende manieren toepassen. Zo kun je er voor kiezen om de weeën in bad of in een bevallingsbad op te vangen, maar ook onder de douche. Tevens kun je bijvoorbeeld een warm waterzak gebruiken voor in de rug. Warm water zorgt ervoor dat je je beter kunt ontspannen, waardoor je de weeën beter aan kunt. Zeker het opvangen van weeën in een bad zorgt er voor dat er minder nood is aan medicamenteuze pijnstilling en tevens zorgt het vaak voor een kortere bevalling. (KNOV, 2014; Winder, 2007; Babycentre, 2011). Meer informatie over een waterbevalling? https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2014/11/29/waterbevalling/

Wisselen van houding
In een vorige post heb ik al duidelijk gemaakt dat je niet op bed hoeft te bevallen en dat je zelfs er beter voor kunt kiezen om niet plat op bed te bevallen. Op je rug in bed bevallen, zorgt er sowieso al voor dat je meer pijn kunt ervaren. Qua posities tijdens je bevalling, zijn er dan ook talloze mogelijkheden buiten deze positie om. Als je verticaal je weeën opvangt en bevalt, heb je minder behoefte aan medicamenteuze pijnstilling, heb je vaker het gevoel dat je de controle zelf in handen hebt en het persen is minder pijnlijk en gaat tevens gemakkelijker. Tijdens je bevalling is het belangrijk om regelmatig van houding te veranderen, zodat je kindje zijn/haar beste positie kan opzoeken en je zelf je weeën makkelijker kunt opvangen in een houding die voor jou het meest comfortabel voelt. (KNOV, 2014; Winder, 2007; Babycentre, 2011; ’t Geboortehuys, s.a.). Ook over verticaal bevallen is er al een blogpost verschenen, benieuwd? https://dekritischeverloskundige.wordpress.com/2015/01/07/verticaal-bevallen/

Joel Telling @Flickr
Joel Telling @Flickr

Massage
Niet elke vrouw vindt het prettig dat er tijdens de bevalling aan haar lijf wordt gezeten, maar andere vrouwen kunnen dit wel als prettig ervaren. Voor deze laatste groep kan massage ook een goede vorm van pijnbestrijding zijn. Massage kan toegepast worden door de partner, maar ook door de verloskundige of bijvoorbeeld de doula. De doula kan tijdens de zwangerschap ook al massagetechnieken aanleren aan de partner, dit kan tevens ook geleerd worden tijdens bijvoorbeeld haptonomische zwangerschapsbegeleiding. Toch is een massagetechniek niet per se nodig. Als de partner massage toepast, gaat het vooral om liefdevolle aanrakingen en de ondersteuning die daarvan uitgaat. Massage zorgt ervoor dat er natuurlijke pijnstiller vrijkomen, endorfines, waardoor de pijn vermindert. Tevens kan het er ook voor zorgen dat angst vermindert wordt en dat de bevalling korter duurt, doordat de bevallende vrouw door deze massage ontspant. (Winder, 2007).

Hypnobirthing
Hypnobirthing is een cursus waarbij je verscheidene dingen leert. Het belangrijkste met betrekking tot pijnbestrijding, is dat je je leert te ontspannen, leert hoe je je eigen pijnstillende hormonen kunt aanspreken en dat je leert je te focussen op je bevalling. Ook je partner leert verscheidene dingen tijdens deze cursus, waarmee hij je tijdens de bevalling kan helpen. Hypnobirthing kan er dan ook voor zorgen dat je veel minder pijn ervaart tijdens de bevalling. (Hypnobirthing, s.a.). Uitgebreidere informatie over hypnobirthing ga ik binnenkort plaatsen in een nieuwe blogpost!

Ademhalingsoefeningen
Op een juiste manier ademhalen, kan helpen om je te laten ontspannen tijdens je bevalling. Deze oefeningen kun je leren via internet, tijdens een zwangerschapscursus, via je verloskundige, maar ook bijvoorbeeld bij hypnobirthing. Ontspanning zorgt uiteindelijk voor minder pijn. (Mamaenzo, s.a.).

Conclusie
Er zijn dus allerlei vormen van natuurlijke pijnstilling, maar ze komen uiteindelijk allemaal op hetzelfde punt uit: ontspanning.

Ik ben hier niet omdat ik wil dat iedereen dezelfde mening vormt als ik. Ik ben hier wel om heldere informatie te verschaffen, waarmee mensen hun eigen, goed geïnformeerde keuze kunnen maken. Ik ben hier, omdat ik vind dat mensen vaak nog maar een beeld voorgeschoteld krijgen en niet meer de mogelijkheid hebben om verder te zien. Welke keuze je uiteindelijk maakt, dat maakt mij niet uit. Je hebt dan voldoende informatie gehad, alles van verschillende kanten kunnen bekijken en jouw keuze kunnen maken. Dat is het belangrijkste.

Bronnen
Babycentre (2011)
Gevonden op het internet op 10 maart 2015 via http://www.babycentre.co.uk/a546717/natural-pain-relief-in-labour

Hypnobirthing (s.a.)
Gevonden op het internet op 10 maart 2015 via www.HypnoBirthing.nl

Mama en zo (s.a.)
Gevonden op het internet op 10 maart 2015 via http://www.mamaenzo.nl/zwanger/bevallen/tips-voor-een-relaxte-bevalling

KNOV (2014) Jouw bevalling: Hoe ga je om met pijn? http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Korteweg, A.M. (2011) Vrije geboorte. Utrecht: Ten have.

’t Geboortehuys (s.a.)
Gevonden op het internet op 10 maart 2015 via http://www.geboortehuys.nl/bevalling/houdingen.html

Winder, K. (2007) Natural Pain Relief Options For Labour – 13 Effective Options. Gevonden op het internet op 10 maart 2015 via https://www.bellybelly.com.au/birth/natural-pain-relief-for-labour/

Pijnbestrijding: Remifentanil

In het kader van de pijnbestrijding ook een stukje over remifentanil. Opnieuw een medicamenteuze vorm van pijnbestrijding, die enkel in het ziekenhuis toegediend kan worden.

Wat is remifentanil?
Remifentanil is net als pethidine, een morfineachtige stof, maar deze wordt niet via een injectie toegediend, maar via het infuus. Gedurende de bevalling krijg je continue een lage dosis toegediend, maar er zit ook een pompje aan het infuus vast, waarmee je jezelf nog een extra dosis kunt geven. Zo houdt je zelf de controle over je pijnbestrijding. Dit pompje is begrensd, dus hoef je nooit bang te zijn dat je jezelf teveel toedient. (KNOV, 2014; Gelderse Vallei, s.a.).

De werking
Remifentanil werkt erg snel, vaak al binnen enkele minuten. Daarbij werkt het vaak gedurende 4 uur optimaal en wordt daarna het effect wat minder. Remifentanil is ook snel weer uit je bloed verdwenen, zodra de toediening stopgezet wordt. (KNOV, 2014; Verhagen, 2014).

Onderzoek
Remifentanil is een vrij nieuw middel dat gebruikt wordt als pijnbestrijding bij een bevalling, maar wordt wel al jaren gebruikt op de operatiekamers. Toch staat het middel nog niet officieel geregistreerd als pijnbestrijding tijdens de bevalling. Om remifentanil te krijgen, moet je dan ook expliciet toestemming geven. Uit verschillende onderzoeken is ondertussen naar voren gekomen dat Remifentanil een veilig middel zou zijn om te gebruiken als pijnbestrijding, mits er goede controle tegenover staat voor moeder en kind. (OLVG, s.a.).

Uit onderzoek is ook gebleken dat een ruggenprik betere pijnbestrijding geeft dan remifentanil en dat bevallen vrouwen vaak meer tevreden zijn over een ruggenprik dan over remifentanil (Nu.nl, 2015).

De invloed van remifentanil op de borstvoeding is nog niet onderzocht. Om uit te vinden of het mogelijk een negatief effect zou kunnen hebben, zal er dan ook nog extra onderzoek verricht moeten worden. (KNOV, 2014).

Bijwerkingen (OLVG, s.a.; Verhagen, 2014; Gelderse Vallei, s.a.)
Ook remifentanil kent mogelijke bijwerkingen:
– Suf en slaperig
– Duizelig
– Misselijkheid
– Jeuk
– Tragere ademhaling voor de moeder
– Mogelijk een daling van het zuurstofgehalte in het bloed

Voordelen (Verhagen, 2014; KNOV, 2014; OLVG, s.a.)
Er zitten meer voordelen aan remifentanil dan aan pethidine.
– Remifentanil werkt heel snel
– Je hebt zelf controle over je pijnbestrijding
– Remifentanil wordt snel afgebroken in je lichaam
– Remifentanil zou beter werken en zou veiliger zijn voor je kindje dan pethidine
– Geen prik in je rug nodig
– Geen anesthesist nodig

Nadelen
Hoewel remifentanil dus wel degelijk wat voordelen heeft, zijn er ook nog voldoende nadelen te noemen.
– Je moet continue aan een monitor liggen, omdat je bloeddruk, polsslag, ademhaling en je zuurstofgehalte in de gaten gehouden moeten worden. Er is namelijk een kans dat remifentanil je ademhaling vertraagt of je zuurstofgehalte verlaagd. Dit laatste is snel op te lossen door de toediening te stoppen, te verminderen of extra zuurstof toe te dienen. (KNOV, 2014; Verhagen, 2014; OLVG, s.a.)
– Ook remifentanil komt terecht bij je kindje. Ook je kindje krijgt dus de bijwerkingen mee en kan suf, slaperig en duizelig worden. Daarom lig je ook vast aan een CTG tijdens je bevalling. Remifentanil is wel sneller uitgewerkt dan pethidine, waardoor het effect op je kindje snel weg is.
– Je hebt een infuus nodig (KNOV, 2014; OLVG, s.a.)
– Je kunt niet meer rondlopen, aangezien je duizelig en suf kunt worden. (KNOV, 2014; OLVG, s.a.)
– Aangezien het nog een redelijk nieuwe methode is, is er nog weinig onderzoek naar gedaan. Zo is het bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat het effect is op de borstvoeding. (OLVG, s.a.)

Conclusie
Hoewel remifentanil veiliger lijkt dan pethidine, moet er nog veel onderzoek gedaan worden naar dit middel. Ik vind het dan ook beter om voorzichtig met dit middel om te springen. Dit middel heeft niet enkel een mogelijk effect op je kindje, maar ook nog eens op jezelf. Overweeg de mogelijkheden goed, voordat je zomaar instemt met remifentanil.

@wikipedia intravenous therapy
@wikipedia intravenous therapy

Bronnen
Gelderse Vallei (s.a.)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.geldersevallei.nl/_uploads/pdf/folder_pijnbestrijding%20bevalling%20remifentanil.pdf

KNOV (2014)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Nu.nl (2015)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.nu.nl/gezondheid/4000421/ruggenprik-bevalt-beste-bevallende-vrouwen.html

OLVG (s.a.)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via https://www.olvg.nl/afdelingen/verloskunde/medische_informatie/pijnbestrijding_tijdens_de_bevalling

Verhagen, T.E.M. (2014) Remifentanil, nieuwe methode voor pijnstilling tijdens de bevalling. Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via https://verloskunde.slingeland.nl/blog/Bevalling/Remifentanil–nieuwe-methode-voor-pijnstilling-tijdens-de-bevalling/32/525

Pijnbestrijding: Pethidine

Aangezien we de meest voorkomende medicamenteuze pijnstilling tijdens een bevalling, de ruggenprik, al behandeld hebben, gaan we over naar de andere vormen van pijnstilling. Pethidine is daar een van.

Wat is pethidine?
Pethidine is een morfineachtige stof die wordt geïnjecteerd in de bil of het bovenbeen. Soms wordt het ook gecombineerd met een slaapmiddel. Hier is geen anesthesist voor nodig, maar pethidine wordt wel enkel in het ziekenhuis toegediend. (KNOV, 2014; Geboortecentrum Wonderwereld, 2015).

De werking
Binnen een half uur zal je het effect van pethidine gaan merken en het is ongeveer 2 tot 4 uur werkzaam. Pethidine haalt de topjes van de pijn eraf. Het zorgt er dus niet voor dat je helemaal geen pijn meer voelt. Wel is het zo dat de pijn minder wordt, waardoor je vaak beter kunt ontspannen. Tevens kun je van pethidine slaperig worden of zelfs in slaap vallen. (Geboortecentrum Wonderwereld, 2015; KNOV, 2014; Ouders van nu, s.a.).

Wanneer wordt het gegeven?
Pethidine wordt toegediend tijdens de ontsluitingsfase en dus niet als je gaat persen. Dit wordt gedaan, omdat pethidine ook bij je kindje terecht komt, die daar tevens slaperig van kan worden en pethidine kan ook effect hebben op de ademhaling van het kindje. Als pethidine nog werkzaam is bij het kindje direct na de geboorte, kan het spierslapte en ademhalingsproblemen te weeg brengen en mogelijk een opname op de kinderafdeling tot gevolg hebben. Ook kan er eventueel door de kinderarts voor gekozen worden om je kindje een soort tegenstof, Naloxan, te geven na de bevalling, indien er problemen optreden. (Haga ziekenhuis, s.a.; Ouders van nu, s.a.; KNOV, 2014)

Bijwerkingen
Ook pethidine kent mogelijke bijwerkingen: misselijkheid, hoofdpijn en duizeligheid. Aangezien de pethidine dus door de placenta bij je kindje terecht komt, kan je kindje ook last krijgen van deze bijwerkingen. Tevens werkt het immuunsysteem van je kindje nog minder goed en duurt het bij je kindje dus veel langer voordat de pethidine uit zijn of haar systeem is. (Haga ziekenhuis, s.a.).

Voordelen van pethidine (KNOV, 2014)
– Pethidine kan op elk moment van de dag gegeven worden
– Door de slaperigheid veroorzaakt door pethidine, kun je beter ontspannen en zelfs soms wat bij
rusten.
– Geen prik in je rug nodig
– Geen anesthesist nodig

Nadelen van pethidine (KNOV, 2014; Ouders van nu, s.a.; Schutte & Krommendijk, 2009)
– Slechts 1/3 van de vrouwen is positief over het pijnstillende effect van pethidine
– Pethidine kan je suf en slaperig maken, waardoor je de bevalling niet meer bewust meemaakt, maar wel kan ontspannen.
– Je mag niet meer rondlopen als je pethidine toegediend hebt gekregen, aangezien je door de slaperigheid kunt vallen.
– Pethidine komt ook bij je kindje terecht en maakt je kindje dus ook slaperig. Dit kan na de geboorte spierslapte, borstvoedings- en ademhalingsproblemen te weeg brengen.
– Doordat je kindje in de baarmoeder ook suf en slaperig wordt, kan dit ook invloed hebben op de harttonen van het kindje. Daarom wordt je bij toediening van pethidine altijd aangesloten op een CTG om deze goed in de gaten te kunnen houden.
– Pethidine werkt pas na ongeveer een half uur.
– Pethidine werkt maar 2 tot 4 uur.
– Pethidine wordt slechts gegeven tijdens de ontsluitingsfase. Als de arts denkt dat je binnen 2 uur zult bevallen, wordt het ook niet meer gegeven, omdat het dus effect kan hebben op de ademhaling van je kindje.
– Pethidine wordt niet in elk ziekenhuis gegeven.

Conclusie

Ook pethidine is een medicamenteuze manier van pijnstilling, die niet zonder mogelijke gevolgen is. Zeker voor je kindje kunnen er risico’s vastkleven aan dit middel. Het is prettig om al voor je bevalling op de hoogte te zijn van deze eventuele gevolgen en er goed over na te denken of je deze vorm van pijnstilling wel wilt krijgen, omdat het tijdens de bevalling niet altijd mogelijk is om hier nog helder over na te denken.

Steven Depolo @Flickr
Steven Depolo @Flickr

Bronnen
Geboortecentrum Wonderwereld (2015)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.geboortecentrumwonderwereld.nl/injectie-met-pethidine

Haga Ziekenhuis (s.a.)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via https://www.hagaziekenhuis.nl/media/2376/Pijnbestrijding%20bij%20bevalling.pdf

KNOV (2014) Jouw bevalling: Hoe ga je om met pijn? http://deverloskundige.nl/uploads/deverloskundige.nl/knov_client_downloads/42/file/Volledige_folder_pijn_herziening_okt_2014.pdf

Ouders van nu (s.a.)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.oudersvannu.nl/zwanger-zijn/week-39/bevalling-kraamtijd/bevalling/pethidine/

Schutte, M.F., & Krommendijk, E.J. (2009) Pijnbestrijding tijdens de bevalling. Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.gelreziekenhuizen.nl/internet/bestanden/afdelingen/gyna-a/openbaar/Pijnbestrijding%20tijdens%20de%20bevalling.pdf

Ziekenhuis (s.a.)
Gevonden op het internet op 2 maart 2015 via http://www.ziekenhuis.nl/behandelingen/p/pijnbestrijding-tijdens-de-bevalling/item793#tabs-3