Standaard vitamine K

Iedere pasgeborene in Nederland, en in vele andere landen, krijgt vitamine K toegediend direct na de geboorte. Tevens moeten alle baby’s die borstvoeding krijgen ook nog gedurende de eerste 3 maanden vitamine K druppels krijgen. Althans, dit vinden velen. Hun redenering is dat alle baby’s geboren worden met een te kort aan vitamine K, maar dit klinkt toch niet logisch? Hoe kan nou elke baby met te weinig vitamine K geboren wordt? Klopt die redenering wel?

Vitamine K direct na de geboorte
Elke baby die geboren wordt in Nederland krijgt vitamine K. Vaak wordt dit tussen neus en lippen door nog even aan de ouders verteld, maar om toestemming wordt er eigenlijk nooit gevraagd. Op deze manier zijn ouders er dus van overtuigd dat dit hoort. Als er dan nog informatie wordt gegeven over deze toediening van vitamine K, wordt er altijd verteld dat een baby geboren wordt met te weinig vitamine K in zijn of haar lichaam. Laten we even eerlijk zijn, dit klinkt toch niet logisch? Hoe zouden nou alle kinderen geboren kunnen worden met te weinig vitamine K? Is het dan niet zo dat dat gewoon hun normale hoeveelheid is?

Omdat baby’s dus geboren zouden worden met te weinig vitamine K, zouden ze meer kans maken op een inwendige bloeding. Vitamine K helpt namelijk bij de bloedstolling. (Voedingscentrum, s.a.). Ik vraag me af of dit wel klopt. Ik kan me voorstellen dat als er een kindje geboren wordt met behulp van een vacuüm of tang (of een andere vorm van een traumatische geboorte, zoals een inwendige elektrode, het kunstmatig breken van de vliezen, vlug afnavelen, afnavelen in de vagina etc.), het snel zijn hoeveelheid vitamine K opgebruikt. Zo’n geboorte is namelijk niet bepaald natuurlijk te noemen. Ik kan me dan ook indenken dat zulke kindjes na de geboorte wel wat extra vitamine K kunnen gebruiken, maar waarom zou een kindje na een gewone geboorte meer kans maken op een bloeding? (Wickham, 2001). Uit onderzoek is gebleken dat van alle kindjes die geen vitamine K krijgen toegediend na de geboorte, 1 op de 10.000 tot 1 op de 25.000 een bloeding oploopt. (Von Kries & Hanawa, 1993) Dit komt ook overeen met de werkelijk gemeten aantallen in Groot-Brittannië tussen 1988 en 1990. Dit kwam namelijk uit op 1 op de 22700. (Dekker, 2014). Het risico is dus zeer klein. Waar we ook even bij stil moeten staan is dat er voor zo’n onderzoek erg veel moeders en baby’s verzameld moeten worden en dit kan het beste in het ziekenhuis. Een geboorte in het ziekenhuis is anders. Zo’n geboorte is veel medischer, daar wordt sneller ingegrepen en verloopt nooit volkomen natuurlijk. Ik vermoed dat dit er ook voor zorgt dat het aantal mogelijk gevallen van bloedingen stijgt. (Wickham, 2001).

Hoe zou het eigenlijk komen volgens al die voorstanders van vitamine K dat alle kinderen geboren worden met te weinig vitamine K? (Voedingscentrum, s.a.)
– Vitamine K kan niet door de placenta heen van moeder naar kind
– Door een onvoldoende hoeveelheid darmbacteriën kan het kind zelf nog onvoldoende vitamine K aanmaken
Het zou dus liggen aan de natuur zelf. Niet aan onvoldoende inname van moeder, niet aan veranderende systemen of zoiets dergelijks, maar de natuur zou dit zelf zo bedacht hebben, wat mij persoonlijk erg onwaarschijnlijk lijkt.

Het inbrengen van kunstmatige vitamine K kan ook nog een risico met zich meebrengen. Zo beweren enkele onderzoeken dat dit mogelijk een kans op kanker met zich mee zou kunnen brengen (zelfs een groter risico op kanker als op een bloeding zonder vitamine K). Hier zijn meer studies voor nodig om dit werkelijk te kunnen bevestigen of te kunnen verwerpen, maar vitamine K is dus nog niet volledig veilig te noemen totdat er meer onderzoek is gedaan. (Wickham, 2001; The Healty Home Economist, 2010).

Vitamine K bij borstvoeding
Een ander vaak gehoorde stelling. ‘Borst gevoede baby’s krijgen te weinig vitamine K binnen.’ Dus met andere woorden, in borstvoeding zit te weinig vitamine K voor een baby en dus moeten we het kind vitamine K bijgeven. Dus de natuur heeft er niet alleen voor gezorgd dat een kindje met te weinig vitamine K geboren wordt, maar dat de natuurlijke voedingsbron van een pasgeborene ook nog te weinig vitamine K bevat?

Dit idee berust zich op vroegere situaties in Nederland waar gemiddeld 10 keer per jaar een inwendige bloeding werd geconstateerd bij een borstgevoede baby door vitamine K tekort. Hierbij is niet onderzocht waarom deze kindjes vitamine K te kort hadden, maar werd er simpelweg geconcludeerd dat de gemeenschappelijke factor borstvoeding dus de oorzaak was. Veel waarschijnlijker is dat deze kinderen iets mankeerde, waardoor ze te weinig vitamine K konden opnemen. (Bon, s.a.).

Tevens is er een onderzoek gedaan naar dit gegeven, maar dit onderzoek werd uitgevoerd in een situatie waar er een tijdslimiet aan borstvoeding zat, de voedingen beperkt werden en werd er vaak geen colostrum (eerste melk gedurende de eerste dagen na de geboorte) gegeven aan de kindjes. (Wickham, 2001). Dit onderzoek zou dus heel anders uit kunnen pakken als er gewoon gevoed werd op verzoek en zonder regels.

Bovendien is het helemaal niet zo dat er geen vitamine K zit in borstvoeding zoals je vaak leest. In colostrum zit erg veel vitamine K (misschien juist om eventueel te helpen bij een traumatische bevalling) en ook in de melk daarna zit vitamine K. (Bon, s.a.)

Conclusie
– Een kind wordt geboren met een laag vitamine K gehalte (ofwel voor het kind dus normaal), maar indien een bevalling zonder ingrijpen door medici verloopt, heeft een kind hier voldoende aan.
– Medisch ingrijpen tijdens de bevalling, kan er voor zorgen dat een kind zijn hoeveelheid vitamine K snel opgebruikt en dus een tekort vertoont.
– Bloedingen treden zeer zeldzaam op als er geen vitamine K gebruikt wordt.
– Risico’s van vitamine K zijn nog niet goed onderzocht
– Borstvoeding bevat wel vitamine K!

Overwegingen
Het is niet zo dat ik alle ouders wil overtuigen om vooral geen vitamine K te accepteren na de geboorte, maar ik zie wel graag dat ouders de opties afwegen. Vaak wordt er enkel de medische kant van vitamine K uitgelegd en weten ouders helemaal niet dat je vitamine K niet per se hoeft te geven en dat het ook zeker niet verplicht is. Het is een keuze van de ouders zelf, maar om een goede keuze te maken is het wel nodig dat het onderwerp van alle kanten belicht is.

{ pranav } @Flickr
{ pranav } @Flickr

Bronnen
Bon, A. (s.a.) Welke vitamines moet ik naast de borstvoeding geven? Gevonden op het internet op 9 december 2014 via http://www.borstvoeding.com/voedselintroductie/vitaminen/extra.html

Dekker, R. (2014) Evidence for the Vitamin K Shot in Newborns. Gevonden op het internet op 9 december 2014 via http://evidencebasedbirth.com/evidence-for-the-vitamin-k-shot-in-newborns/

The Healthy Home Economist (2010)
Gevonden op het internet op 9 december 2014 via http://www.thehealthyhomeeconomist.com/skip-that-newborn-vitamin-k-shot/

Wickham, S. (2001) Vitamine K: A flaw in the blueprint? Midwifery Today, 56, 39-41. http://sarawickham.com/wp-content/uploads/2011/10/a1-vitamin-k-a-flaw-in-the-blueprint2.pdf
Voedingscentrum (s.a.)
Gevonden op het internet op 9 december 2014 via http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-k.aspx

Von Kries, R., & Hanawa, Y. (1993) Neonatal vitamin K prophylaxis. Report of scientific and standardization subcomittee on perinatal haemostasis. Thrombosis and Haemostasis, 69, 293-95.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s