Schouderdystocie

Tijdens de bevalling kunnen er uiteraard complicaties ontstaan. Een van die mogelijke complicaties is een schouderdystocie. Veel ouders kennen deze complicatie niet eens, maar veel zorgverleners zijn erg bang voor deze complicatie. Maar is een schouderdystocie wel altijd een complicatie of wordt dit ook vaak veroorzaakt door de zorgverleners zelf?

Wat is een schouderdystocie?
Tijdens de werkelijke uitdrijving wordt allereerst het hoofd geboren, waarna de schouders volgen. Wanneer het hoofd geboren is en de zorgverlener deze naar beneden bewogen heeft en de schouders niet vanzelf geboren worden en er dus extra handelingen nodig zijn om deze geboren te laten worden, spreekt men van een schouderdystocie (NVOG, 2008). De schouders blijven als het ware steken achter het schaambeen. Dit is het bot dat aan de voorkant van het bekken zit en je kunt voelen boven de schaamstreek.

Gevolgen van een schouderdystocie
Een schouderdystocie kan gevolgen hebben voor het kindje.
– Zo kan het kindje zuurstoftekort krijgen, aangezien de placenta en navelstreng minder goed werken omdat het kindje al half geboren is.
– Sleutelbeenbreuk (Medicinfo, 2011).
– Erbse parese (beschadiging van de zenuwen die van de nek naar de arm lopen). Dit kan zorgen voor pijn, zwakte in de arm en minder gevoel in de arm. Soms herstelt dit zeer goed, soms is er een blijvende verlamming aan de arm. (EVPN, 2014). Dit kan ontstaan bij een schouderdystocie, maar kan ook ontstaan als er bij een gewone bevalling/keizersnede hard aan het hoofd getrokken wordt om de schouders geboren te laten worden (Visser, 2013). Soms wordt er beweerd dat een Erbse parese ook spontaan kan ontstaan, maar hier ben ik het niet mee eens. Bij een Erbse parese wordt de hoek tussen het hoofd en de schouder te groot, waardoor de zenuw schade oploopt (Kinderfysiotherapie Groningen, s.a.; EVPN, 2014). Tijdens een normale bevalling zonder ingrijpen, kan dit in mijn ogen niet gebeuren aangezien de hoek tussen de schouders en het hoofd nooit te groot kan worden. Tevens twijfel ik er aan of een schouderdystocie op zich er voor kan zorgen dat er een Erbse verlamming ontstaat. Als je de schouderdystocie namelijk gewoon laat bestaan, wordt de hoek tussen schouder en hoofd nooit groter, aangezien de baby op zijn plek blijft. Pas als een zorgverlener aan het hoofd gaat trekken, kan de hoek te groot worden. Een Erbse verlamming kan naar mijn idee dan ook alleen ontstaan door de zorgverlener.

Achterste schouder eerst (eerste fout van veel zorgverleners)
Zoals Rebekka Visser als eens heeft aangegeven in haar blog is de definitie van de NVOG voor een schouderdystocie eigenlijk heel vreemd. Bij een natuurlijke bevalling (zonder ingrijpen van de zorgverleners) wordt namelijk meestal de schouder die bij de moeders rug ligt als eerste geboren (de achterste schouder), daarvoor zou je het hoofd dus niet naar beneden bewogen moeten worden (als men in bed ligt), maar juist naar boven, richting het schaambot, zodat deze schouder de mogelijkheid heeft geboren te worden. (Visser, 2011). De achterste schouder wordt bij een natuurlijke bevalling eerst geboren, omdat deze meer ruimte heeft om geboren te worden. Bij het bevallen op bed heeft ook deze achterste schouder minder ruimte, dit is dan ook totaal geen natuurlijke positie. Als je zelf een houding kunt kiezen voor je bevalling, doe dit dan ook! De meest natuurlijke houdingen zijn de hurkpositie en op handen en knieën en daarbij heeft je achterste schouder ook de meeste ruimte. Dit zal ik verder toelichten in een andere blog.

Wanneer een zorgverlener niet weet dat de achterste schouder normaal gezien eerst geboren hoort te  worden en deze het hoofd naar boven ziet bewegen (richting het schaambot), kan het zijn dat de zorgverlener ingrijpt door het hoofd naar beneden te bewegen om in zijn/haar ogen een schouderdystocie te voorkomen (omdat het bewegen van het hoofd naar boven door hun gezien wordt als niet goed).

De achterste schouder wil natuurlijk gezien het liefste eerst geboren worden. Doordat de zorgverlener ingrijpt en het hoofd naar beneden beweegt, in plaats van naar boven zoals de baby zelf aangaf, kan het in mijn ogen dus juist gebeuren dat de voorste schouder (de schouder bij de buik van de moeder) blijft steken achter het schaambot, aangezien er meer ruimte was voor de achterste schouder om geboren te worden dan voor de voorste, waardoor de zorgverlener denkt dat er sprake is van een schouderdystocie (die er van nature niet was!). Juist door het ingrijpen van een zorgverlener tijdens de bevalling kan er dus in mijn ogen een schouderdystocie veroorzaakt worden.

Childbirth @wikipedia
Childbirth @wikipedia

Tijd is geld (tweede fout van de zorgverlener)
Wanneer je een geboorte volgt in een ziekenhuis, zie je dat de zorgverleners meestal willen dat de baby direct na de geboorte van het hoofd in zijn geheel geboren wordt. Wanneer je de baby zelf zijn gang laat gaan zorgt deze dat zijn lichaam zo draait dat de schouders het gemakkelijkste geboren kunnen worden (de uitwendige spildraai) (Boogaerts, 2011). Wanneer de zorgverleners na de geboorte van het hoofd direct aan het hoofd gaan sjorren om de schouders geboren te laten worden, wachten ze deze spildraai niet af. Het kan zijn dat de schouders dus niet optimaal liggen en door het manoeuvreren van het hoofd krijgt de zorgverlener dan al snel het idee dat de schouder blijft haken. Maar eigenlijk, heeft de zorgverlener mogelijk dan opnieuw zelf de schouderdystocie veroorzaakt. (Visser, 2013).

Voorkomen van een schouderdystocie
Doordat sommige zorgverleners niet precies weten hoe een natuurlijke geboorte verloopt (de achterste schouder eerst) en doordat zorgverleners de geboorte onvoldoende de tijd geven, kan het in mijn ogen wel eens regelmatig gebeuren dat de zorgverlener zelf een schouderdystocie veroorzaakt.  In veel gevallen kan een schouderdystocie dus snel voorkomen worden.

– Geef de baring de tijd
– Laat de natuur haar gang gaan
– Geen interventies, je hoeft niet aan het hoofd te sjorren om de schouders geboren te laten worden. Vrouwen zijn gemaakt om te bevallen.
– Laat mevrouw zelf haar baringshouding kiezen of kies zelf je baringshouding!
– Als je toch denkt dat er een schouderdystocie is, trek niet aan het hoofd (daarmee kun je veel problemen veroorzaken), maar doe iets aan de oorzaak, de schouders zelf of de ruimte van het bekken.

Onduidelijkheden of vragen? Laat het gerust weten!

Bronnen
Bogaerts, A., Geerdens, L., & Gooris, F. (2009) Normale baring en kraambed. Antwerpen – Apeldoorn: Garant.

EPVN (2014)
Gevonden op het internet op 7 april 2014 via  http://www.epvn.nl/index.php/nl/wat-is-een-erbse-parese-voorpagina

Kinderfysiotherapie Groningen (s.a.)
Gevonden op het internet op 7 april 2014 via http://www.kinderfysiotherapiegroningen.nl/erbse-parese-obstetrisch-plexus-brachialis-letsel

Medicinfo (2011)
Gevonden op het internet op 13 november 2014 via http://www.medicinfo.nl/%7Ba88de001-e5c2-4786-9ead-061a994c5528%7D

NVOG (2008)
Gevonden op het internet op 7 april 2014 via http://nvog-documenten.nl/index.php?pagina=/richtlijn/item/pagina.php&richtlijn_id=832

Visser, R. (2011) Lege artis ontwikkelen. Gevonden op het internet op 7 april 2014 via http://vroedvrouwenradicaal-rebekka.blogspot.be/2011/01/lege-artis-ontwikkelen.html

Visser, R. (2013) Schouderdystocie 11-delig. Gevonden op het internet op 7 april 2014 via http://vroedvrouwenradicaal-rebekka.blogspot.be/2013/02/schouderdystocie-11-delig-deel-1.html

Advertenties

2 gedachtes over “Schouderdystocie

  1. Hallo,
    Afgelopen juli ben ik bevallen van mijn dochter. Dit ging niet zonder slag of stoot. De eerste 5 cm gingen vlot (had veel voorweeen dus misschien had ik al een tijdje ontsluiting) tijdens de eerste keer toucheren hebben ze mijn baarmoedermond naar voren getrokken. Hierdoor ben ik gaan bloeden. Mijn ontsluiting verliep moeizaam mijn weeen vielen weg. Uiteindelijk had ik 10 cm insluiting, ik heb het nog een uur moeten wegpuffen omdat mijn dochter niet goed lag met haar hoofd. Ik mocht persen. Dit schoot niet op, vacuüm pomp werd ingezet. Na 2x persen was haar hoofd geboren en toen zat ze vast, schouderdystocie. Ze is gezond ter wereld gekomen, wel met een clavicula fractuur.
    Mijn man vond mijn bevalling erg traumatisch. Ik onderging het voor mij “viel het mee”
    Echter hoe langer ik er over nadenk hoe meer last ik er van krijg.
    Ik zit met de vraag hoe een volgende bevalling gaat, is de kans op schouderdystocie net zo groot? Heb ik een te nauw bekken? Valt dit te onderzoeken?
    Het liefst wil ik voor de volgende keer een positieve ervaring met natuurlijke bevalling

    Like

    1. Hallo Daniëlle,

      Jeetje dat is inderdaad een heftige bevalling. Fijn dat je dat op dat moment niet door hebt gehad! De kans op herhaling bij een schouderdystocie is 12-17%. Een schouderdystocie wordt veroorzaakt door verschillende factoren. Je kunt het natuurlijk nooit met zekerheid zeggen hoe, maar in jouw geval, is de geboorte niet natuurlijk verlopen. Er is flink aan jullie kindje getrokken, waarschijnlijk ook na de geboorte van het hoofdje. De kans is dus groot dat ze jullie kindje niet de kans hebben gegeven om zelf de spildraai in het bekken te volbrengen. Bovendien ben je op bed bevallen, wat je bekken sowieso verkleint. Je stuitje heeft dan namelijk niet de kans om naar achter te bewegen en meer ruimte voor het kindje te maken. Ik verwacht dus niet direct dat je een ‘te nauw bekken’ hebt. Het heeft ook geen zin om dit te onderzoeken, want elk kindje is anders qua proporties. Het ene kindje is misschien 4000 gram met een smal hoofdje en past makkelijker door je bekken dan een kindje van 3000 gram en een groot hoofd.
      Zoals je misschien al gelezen hebt in mijn blog is een andere houding dan op bed bevallen bijvoorbeeld al veel beter, hiermee maak je je bekken groter. Tevens is het belangrijk dat je kindje zelf de kans krijgt om zijn/haar schouders geboren te laten worden. Mogelijk kun je dit tegen die tijd ook bespreken met je eigen verloskundige. Een schouderdystocie betekent in Nederland dat je wel in het ziekenhuis moet bevallen, maar dit mag wel met je eigen verloskundige! Heb ik zo je vragen beantwoord?
      Met vriendelijke groet,
      De kritische verloskundige

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s